Αντιγόνη, Έξοδος, Δ΄ Σκηνή (στ. 1277-1327): κείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο εξάγγελος λέει στον Κρέοντα ότι κρατά ήδη συμφορές στα χέρια του και θα βρει κι άλλες μόλις μπει στο σπίτι.
2. Ο Κρέων ρωτά αν υπάρχει κάτι χειρότερο και μαθαίνει ότι η γυναίκα του, μητέρα του νεκρού, πέθανε πριν λίγο από πληγές που έκανε η ίδια.
3. Αντιστροφή α΄: ο Κρέων μιλά για το ανελέητο λιμάνι του Άδη που τον αφανίζει και λέει ότι ο αγγελιαφόρος αποτελειώνει έναν ήδη χαμένο άνθρωπο.
4. Ανοίγουν οι πύλες και φαίνεται το σώμα της Ευρυδίκης· ο Κρέων κρατά ακόμη τον γιο του και βλέπει μπροστά του δεύτερο νεκρό.
5. Ο εξάγγελος περιγράφει: μπροστά στον βωμό χτυπήθηκε με κοφτερό μαχαίρι, θρήνησε τον Μεγαρέα και τον Αίμονα και καταράστηκε τον Κρέοντα ως παιδοκτόνο.
6. Στροφή β΄: ο Κρέων, τρομαγμένος, ζητά κάποιος να τον χτυπήσει με δίκοπο ξίφος· μαθαίνει ότι η νεκρή τον ονόμασε αιτία και ότι χτύπησε τον εαυτό της κάτω από το συκώτι.
7. Ομολογεί ότι κανένας άλλος άνθρωπος δεν φέρει αυτή την ευθύνη, αυτός τη σκότωσε, και ζητά από τους υπηρέτες να τον πάρουν γρήγορα μακριά, αφού δεν είναι πια τίποτα.
8. Ο χορός απαντά ότι ζητά κάτι ωφέλιμο, αν υπάρχει όφελος μέσα στα κακά: τα κακά που έχεις μπροστά σου είναι καλύτερα όσο πιο σύντομα.

Τι άλλαξε

• Ο Κρέων μένει με δύο νεκρούς και την ομολογία της ενοχής του· η σκηνή συνεχίζεται στους στ. 1328-1353.

Πρόσωπα

Εξάγγελος

βγαίνει από το παλάτι και αναγγέλλει τον θάνατο της Ευρυδίκης

Κρέων

βλέπει δεύτερο νεκρό, ομολογεί την ενοχή του και ζητά να φύγει

Ευρυδίκη

αυτοκτονεί μπροστά στον βωμό, καταριέμενη τον Κρέοντα

Αίμων

ο νεκρός γιος που κρατά ακόμη ο Κρέων

Μεγαρέας

ο γιος που είχε πεθάνει νωρίτερα, τον θρηνεί η Ευρυδίκη

Χορός

του λέει ότι τα κακά είναι καλύτερα όσο πιο σύντομα

Όροι

ἔχων τε καὶ κεκτημένος

έχοντας ήδη και κατέχοντας συμφορές

παμμήτωρ

αληθινή μάνα, μητέρα σε όλα

νεοτόμα πλήγματα

πρόσφατες, φρέσκες πληγές

δυσκάθαρτος Ἅιδου λιμήν

το ανελέητο λιμάνι του Άδη

κακάγγελτος

που φέρνει κακά μαντάτα

ἐπεξεργάζομαι (ἐπεξειργάσω)

αποτελειώνω

σφάγιον

σφαχτάρι, θύμα

μυχοί

τα εσωτερικά, κρυφά μέρη

ὀξύπληκτος

χτυπημένη με κοφτερό όπλο

παιδοκτόνος

αυτός που σκότωσε το παιδί του

ἀμφίθηκτον ξίφος

δίκοπο ξίφος

ἧπαρ

συκώτι

ἐκποδών

μακριά, από τη μέση

κέρδος

όφελος

Ετυμολογικά συγγενή

ἧπαρ

ηπατικός · ηπατίτιδα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ξίφος (ξίφει)

ξίφος · ξιφίας · ξιφομαχία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

κέρδος (κέρδη)

κέρδος · κερδίζω · κερδοφόρος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

βλέφαρον (βλέφαρα)

βλέφαρο · βλεφαρίδα · βλεφαρίτιδα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

λιμήν

λιμάνι · λιμενάρχης · λιμενικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

αἰτία (αἰτίαν)

αιτία · αίτιος · αιτιολογία Λεξικό Τριανταφυλλίδη