Αντιγόνη, Ε΄ Στάσιμο (στ. 1115-1153): κείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Στροφή α΄: ο χορός προσφωνεί τον θεό με τα πολλά ονόματα, καμάρι της Καδμείας νύφης και γόνο του Δία που βροντά.
2. Τον παρουσιάζει να προστατεύει την ξακουστή Ιταλία, να βασιλεύει στην Ελευσίνα της Δηούς και να κατοικεί στη Θήβα, δίπλα στον Ισμηνό και στον τόπο όπου σπάρθηκε ο δράκοντας.
3. Αντιστροφή α΄: η φλόγα των πυρσών τον έχει δει πάνω στον δικόρυφο βράχο του Παρνασσού, εκεί που χορεύουν οι Κωρύκιες νύμφες και ρέει η Κασταλία.
4. Οι κισσοσκέπαστες πλαγιές της Νύσας και οι ακτές με τα πολλά αμπέλια τον στέλνουν στους δρόμους της Θήβας, ενώ οι πιστοί του φωνάζουν θεϊκές κραυγές.
5. Στροφή β΄: τη Θήβα την τιμά πάνω από όλες τις πόλεις, μαζί με τη μητέρα του που χτυπήθηκε από κεραυνό.
6. Τώρα που όλος ο λαός κρατιέται από βίαιη αρρώστια, ο χορός τον καλεί να έρθει να καθαρίσει την πόλη, από τις πλαγιές του Παρνασσού ή από το πέρασμα της θάλασσας που βογκά.
7. Αντιστροφή β΄: τον ονομάζει κορυφαίο στον χορό των άστρων που πνέουν φωτιά και επόπτη των νυχτερινών φωνών, και του ζητά να φανεί με τις Θυιάδες που χορεύουν για αυτόν όλη τη νύχτα.

Τι άλλαξε

• Μόλις τελειώσει ο ύμνος μπαίνει ένας αγγελιαφόρος· το χαρούμενο τραγούδι προηγείται αμέσως της αναγγελίας της συμφοράς.

Πρόσωπα

Χορός

οι γέροντες της Θήβας, που τραγουδούν τον ύμνο

Διόνυσος (Βάκχος, Ίακχος)

ο θεός που υμνείται και καλείται να σώσει τη Θήβα

Δίας

ο πατέρας του, αυτός που βροντά

Σεμέλη

η Καδμεία νύφη, μητέρα του θεού, χτυπημένη από κεραυνό

Δηώ

η Δήμητρα, στους κόλπους της Ελευσίνας

Κωρύκιες νύμφες

βακχίδες που χορεύουν στον Παρνασσό

Θυιάδες

οι ακόλουθες του θεού, που χορεύουν όλη νύχτα

Όροι

πολυώνυμος

αυτός που έχει πολλά ονόματα

ἄγαλμα

καμάρι, χαρά

βαρυβρεμέτας

αυτός που βροντά βαριά (ο Δίας)

μέδεις (μέδω)

βασιλεύεις, κυριαρχείς

Βάκχαι

οι γυναίκες ακόλουθοι του Διονύσου

ματρόπολις

μητέρα πόλη, πατρίδα

δίλοφος πέτρα

βράχος με δύο κορυφές

λιγνύς

καπνός της φλόγας

νᾶμα

νερό που τρέχει, πηγή

κισσήρεις ὄχθαι

λόφοι σκεπασμένοι με κισσό

πολυστάφυλος

με πολλά σταφύλια

ἀγυιαί

δρόμοι, σοκάκια

καθάρσιος πούς

ερχομός που καθαρίζει και γιατρεύει

χοραγὸς ἄστρων

αυτός που σέρνει τον χορό των άστρων

Ετυμολογικά συγγενή

ἄστρον (ἄστρων)

άστρο · αστρονομία · αστρονόμος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νόσος (νόσου)

νόσος · νοσοκομείο · νοσηλεία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πόλις (πόλεων)

πόλη · πολίτης · μητρόπολη Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πούς (ποδί)

πόδι · ποδήλατο · ποδόσφαιρο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

χορεύω (χορεύουσι)

χορευτής · χορεύτρια · χορευτικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πῦρ

πυρκαγιά · πυροσβέστης · πυρετός Λεξικό Τριανταφυλλίδη