Αντιγόνη, Ε΄ Επεισόδιο, Β΄ Σκηνή (στ. 1091-1114): κείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο χορός λέει στον βασιλιά ότι ο μάντης έφυγε αφού πρόφερε φοβερές προφητείες, και ότι σε όλη τους τη ζωή οι γέροντες δεν τον άκουσαν ποτέ να πει ψέμα στην πόλη.
2. Ο Κρέων παραδέχεται ότι το ξέρει και ότι έχει ταραχτεί: είναι φοβερό να υποχωρήσει, αλλά εξίσου φοβερό να αντισταθεί και να τον χτυπήσει η συμφορά.
3. Ο χορός, που τον προσφωνεί «παῖ Μενοικέως», του λέει ότι τώρα χρειάζεται σωστή σκέψη, και ο Κρέων ρωτά τι να κάνει, υποσχόμενος να υπακούσει.
4. Η συμβουλή: να ελευθερώσει την κόρη από το υπόγειο κελί και να φτιάξει τάφο για τον άταφο νεκρό, όσο πιο γρήγορα γίνεται, γιατί η βλάβη που στέλνουν οι θεοί προφταίνει τους ξεροκέφαλους.
5. Ο Κρέων ρωτά αν ο χορός πραγματικά του προτείνει να υποχωρήσει, και στο τέλος δέχεται με κόπο: με την ανάγκη δεν μάχεται κανείς.
6. Διατάζει όλους τους ακολούθους, παρόντες και απόντες, να πάρουν τσεκούρια και να τρέξουν στο ψηλό σημείο όπου κείτεται ο νεκρός.
7. Δηλώνει ότι, αφού άλλαξε γνώμη, θα λύσει ο ίδιος αυτήν που έδεσε, και ότι φοβάται πως το καλύτερο είναι να περνά κανείς τη ζωή του τηρώντας τους νόμους που ισχύουν από παλιά.

Τι άλλαξε

• Ο Κρέων φεύγει βιαστικά για να διορθώσει τις αποφάσεις του· ο θεατής θα μάθει στην Έξοδο αν πρόλαβε.

Πρόσωπα

Κρέων

ταράζεται από την προφητεία, ζητά συμβουλή και υποχωρεί

Χορός

οι γέροντες της Θήβας, που του λένε τι πρέπει να κάνει

Τειρεσίας

ο μάντης που μόλις έφυγε, αφού προφήτεψε δεινά

Αντιγόνη

η κόρη που είναι κλεισμένη στο υπόγειο δωμάτιο

Πολυνείκης

ο νεκρός που μένει άταφος σε ψηλό, φανερό σημείο

Μενοικεύς

ο πατέρας του Κρέοντα (παῖ Μενοικέως)

Όροι

θεσπίζω

μαντεύω, προφητεύω

λακεῖν (αόρ. β΄ του λάσκω)

να πει, να μιλήσει

εἰκαθεῖν (αόρ. β΄ του εἴκω)

να υποχωρήσω

πατάξαι θυμὸν ἄτῃ

να χτυπήσω την ψυχή μου με συμφορά

εὐβουλία

σωστή σκέψη, φρόνιμη απόφαση

κατῶρυξ στέγη

υπόγειο δωμάτιο, σκαμμένο στη γη

ἄνες (ἀνίημι)

άφησε ελεύθερη

προκείμενος

ο νεκρός που μένει εκτεθειμένος

κακόφρονες

οι ξεροκέφαλοι

ποδώκεις

γοργοπόδαρες, γρήγορες

καρδίας ἐξίσταμαι

εγκαταλείπω την απόφασή μου

ὀπάονες

ακόλουθοι

ἐπόψιος τόπος

ψηλό, ολοφάνερο σημείο

οἱ καθεστῶτες νόμοι

οι νόμοι που ισχύουν από παλιά

Ετυμολογικά συγγενή

ψεῦδος

ψευδής · ψευδώνυμο · ψευδαίσθηση Λεξικό Τριανταφυλλίδη

καρδία (καρδίας)

καρδιά · καρδιακός · καρδιολόγος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἀνάγκη (ἀνάγκῃ)

ανάγκη · αναγκαίος · αναγκάζω Λεξικό Τριανταφυλλίδη

δόξα

δόξα · ορθόδοξος · παράδοξος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νόμος (νόμους)

νόμος · νομικός · νομοθέτης Λεξικό Τριανταφυλλίδη

βίος (βίον)

βιογραφία · βιολογία · βιοπάλη Λεξικό Τριανταφυλλίδη