Αντιγόνη, Ε΄ Επεισόδιο, Α΄ Σκηνή (στ. 988-1090): κείμενο
Στους στ. 988-1090 ο τυφλός μάντης Τειρεσίας διηγείται στον Κρέοντα τα κακά σημάδια από τα πουλιά και τη θυσία και τον συμβουλεύει να υποχωρήσει και να θάψει τον νεκρό· ο Κρέων τον κατηγορεί ότι πουλά τις μαντείες του, και ο μάντης του προλέγει ότι σύντομα θα πληρώσει με νεκρό από το δικό του αίμα.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑΕ΄ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ, Α΄ ΣΚΗΝΗ15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ο Τειρεσίας έρχεται με ένα παιδί που τον οδηγεί. Ο Κρέων παραδέχεται ότι ποτέ ως τώρα δεν αγνόησε τη γνώμη του και ότι ωφελήθηκε· ο μάντης του λέει ότι τώρα στέκεται στην κόψη του ξυραφιού.
Στο παλιό οιωνοσκοπείο του άκουσε πρωτάκουστες, άγριες φωνές πουλιών και κατάλαβε από τον θόρυβο των φτερών ότι σκότωναν το ένα το άλλο με τα νύχια.
Φοβισμένος δοκίμασε θυσία, αλλά η φωτιά δεν φούντωσε: το λίπος των μηρών έλιωνε στη στάχτη, κάπνιζε και πεταγόταν, η χολή σκορπιζόταν στον αέρα και οι μηροί έμειναν γυμνοί από το πάχος. Τα σημάδια του τα έλεγε το παιδί.
Η αιτία είναι η απόφαση του Κρέοντα: βωμοί και εστίες γέμισαν από όρνια και σκυλιά με σάρκες του σκοτωμένου γιου του Οιδίποδα· οι θεοί δεν δέχονται πια θυσίες και τα πουλιά δεν δίνουν καθαρά σημάδια.
Ο Τειρεσίας τον συμβουλεύει: όλοι οι άνθρωποι σφάλλουν, αλλά δεν είναι ανόητος όποιος διορθώνει το λάθος του και δεν μένει αμετάπειστος· η ισχυρογνωμοσύνη φέρνει κατηγορία για ανοησία. Ας υποχωρήσει στον νεκρό και ας μη σκοτώνει ξανά έναν νεκρό.
Ο Κρέων απαντά ότι οι μάντεις τον έχουν κάνει εμπόρευμα: ας κερδίσουν όσο ήλεκτρο και χρυσάφι θέλουν, τον νεκρό δεν θα τον θάψουν, ούτε αν τον αρπάζουν οι αετοί του Δία, γιατί κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να μολύνει τους θεούς.
Στη στιχομυθία που ακολουθεί ο Τειρεσίας λέει ότι το πολυτιμότερο απόκτημα είναι η σωστή σκέψη και ότι ο Κρέων είναι γεμάτος από την αρρώστια της αφροσύνης· ο Κρέων κατηγορεί τους μάντεις για φιλαργυρία, ο μάντης τους τυράννους για αισχροκέρδεια, και του θυμίζει ότι μέσω αυτού έσωσε την πόλη.
Προκαλεσμένος, ο Τειρεσίας προλέγει: ο Κρέων θα δώσει νεκρό από τα σπλάχνα του σε αντάλλαγμα για μια ζωντανή που έβαλε κάτω από τη γη και για τον νεκρό που κρατά επάνω· οι Ερινύες τον περιμένουν, θρήνοι θα ακουστούν στο σπίτι του και εχθρικές πόλεις θα ξεσηκωθούν. Φεύγει με το παιδί, ευχόμενος ο Κρέων να μάθει να κρατά πιο ήσυχη γλώσσα.
Τι άλλαξε
Η προφητεία αφήνει τον Κρέοντα αντιμέτωπο με την απειλή ότι θα χάσει δικό του παιδί· στους στίχους που ακολουθούν ζητά τη γνώμη του χορού.
Πρόσωπα
Τειρεσίας
ο τυφλός μάντης που φέρνει τα κακά σημάδια και την προφητεία
Κρέων
αρνείται να υποχωρήσει και κατηγορεί τον μάντη για κέρδος
Το παιδί που οδηγεί τον μάντη
του περιγράφει τα σημάδια της θυσίας
Χορός
οι άρχοντες της Θήβας, στους οποίους μιλά πρώτα ο μάντης
Πολυνείκης
ο άταφος γιος του Οιδίποδα που μολύνει τους βωμούς
Αντιγόνη
η ζωντανή που ο Κρέων έβαλε στον τάφο
Ερινύες
οι θεές της εκδίκησης που παραμονεύουν τον Κρέοντα
Στο οιωνοσκοπείο του άκουσε τα πουλιά να κράζουν ακατανόητα και να σκίζουν το ένα το άλλο με τα νύχια. Στη θυσία η φωτιά δεν άναψε από τα σφάγια: το λίπος έλιωνε στη στάχτη, κάπνιζε και πεταγόταν, και τα μηριαία κόκαλα έμειναν γυμνά.
Γιατί ο Κρέων κατηγορεί τον Τειρεσία;
Πιστεύει ότι όλοι τον σημαδεύουν σαν τοξότες και ότι οι μάντεις τον έχουν πουλήσει από καιρό για κέρδος. Λέει ότι όλο το γένος των μάντεων αγαπά το χρήμα, και ο Τειρεσίας απαντά ότι το γένος των τυράννων αγαπά το αισχρό κέρδος.
Τι προλέγει ο Τειρεσίας στον Κρέοντα;
Ότι πριν περάσουν πολλές μέρες θα δώσει έναν νεκρό από τα σπλάχνα του σε αντάλλαγμα, επειδή έκλεισε ζωντανή σε τάφο μια ψυχή και κρατά άταφο έναν νεκρό που ανήκει στους θεούς του κάτω κόσμου. Οι Ερινύες τον παραμονεύουν και στο σπίτι του θα ακουστούν θρήνοι.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.