Εισαγωγή στην πρώτη περίοδο της νεοελληνικής λογοτεχνίας: τα δημοτικά τραγούδια, η λόγια παραγωγή σε δημώδη γλώσσα και οι δυτικές επιδράσεις μετά το 1204, ως την Άλωση του 1453.
Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η περίοδος χωρίζεται σε δύο φάσεις: 10ος αι. ως 1204 και 1204 ως 1453.
Στην πρώτη φάση το Βυζάντιο περιορίζεται σε Μικρά Ασία και Βαλκάνια και γίνεται σχεδόν ολόκληρα ελληνικό, κάτι που ευνοεί το πέρασμα στη νεοελληνική εποχή.
Το δημοτικό τραγούδι συνεχίζει τη λαϊκή παράδοση· οι παραλογές και τα ακριτικά είναι τα πιο παλιά και φτάνουν ως τον 9ο αιώνα.
Η λόγια παραγωγή αφορά έργα λογίων στη διαμορφούμενη κοινή γλώσσα· ξεχωρίζουν τα Πτωχοπροδρομικά και το Έπος του Διγενή.
Τα δημώδη κείμενα, όπως τα Προδρομικά και τα έργα του Σπανέα και του Γλυκά, μιλούν για τα βάσανα του απλού ανθρώπου με σάτιρα και θυμοσοφία.
Μετά το 1204 εμφανίζονται δυτικές επιδράσεις: το Χρονικόν του Μορέως, με ιστορικό και γλωσσικό ενδιαφέρον, και τα ιπποτικά μυθιστορήματα.
Συνεχίζεται και η ηθικοδιδακτική ποίηση, ενώ η περίοδος κλείνει με την Άλωση και τους θρήνους που τη θρηνούν.
Τι χαρακτηρίζει την πρώτη περίοδο της νεοελληνικής λογοτεχνίας;
Τότε διαμορφώνονται τα βασικά της γνωρίσματα: νέα γλώσσα και στιχουργική, νέοι εκφραστικοί τρόποι, νέα θέματα και αφύπνιση εθνικής συνείδησης. Η απόσταση ανάμεσα στη γραπτή αρχαΐζουσα και στην ομιλούμενη γλώσσα παραμένει.
Ποια κείμενα ανθολογούνται από την πρώτη περίοδο;
Δημοτικά τραγούδια (παραλογές και ακριτικά), το Έπος του Διγενή, τα Πτωχοπροδρομικά, ιπποτικά μυθιστορήματα και κείμενα για την Άλωση.
Τι άλλαξε στη λογοτεχνία μετά το 1204;
Με την κατάληψη της Πόλης από τους Φράγκους ο βυζαντινός κόσμος δέχεται δυτικές επιδράσεις, που φαίνονται στο Χρονικόν του Μορέως και στα ιπποτικά μυθιστορήματα, ενώ σε άλλα έργα συνεχίζεται η βυζαντινή παράδοση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.