απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Α. Σικελιανός, «Στ' όσιου Λουκά το μοναστήρι»

Αφηγηματικό ποίημα του Άγγελου Σικελιανού (Νέα Γράμματα, 1935): τη νύχτα της Ανάστασης στο μοναστήρι του Όσιου Λουκά, οι γυναίκες που θρηνούσαν τον Επιτάφιο βλέπουν στην πόρτα τον Βαγγέλη, που τον νόμιζαν χαμένο στον πόλεμο, με ξύλινο πόδι.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στο μοναστήρι του Όσιου Λουκά οι γυναίκες του Στειριού στολίζουν τον Επιτάφιο και μοιρολογούν ως το ξημέρωμα του Μεγάλου Σαββάτου.
  2. Θρηνούν τόσο γλυκά που καμιά δεν σκέφτεται ότι κάτω από τα λουλούδια υπήρξε σάρκα που πόνεσε· η άνοιξη και τα λουλούδια φέρνουν τον νου τους στην Ανάσταση.
  3. Το βράδυ του Σαββάτου, την ώρα που το φως απλώνεται από το Άγιο Βήμα ως την πόρτα, μια φωνή αναγγέλλει τον Βαγγέλη.
  4. Ο Βαγγέλης, ο λεβέντης και χορευτής του χωριού, που τον θεωρούσαν χαμένο στον πόλεμο, στέκεται στο κατώφλι με ξύλινο πόδι και δεν μπαίνει.
  5. Η μάνα του πετά το μαντίλι, τρέχει και αγκαλιάζει το ξύλινο πόδι φωνάζοντας το όνομά του.
  6. Οι γυναίκες που θρηνούσαν τον Άδωνη ξεσπούν σε κραυγή τρόμου και ο ποιητής, συγκινημένος, δεν βλέπει πια τίποτα.

Πρόσωπα

Άγγελος Σικελιανός
ο ποιητής, αυτόπτης μάρτυρας (1884-1951)
Βαγγέλης
ο λεβέντης που γύρισε από τον πόλεμο
η Γιώργαινα
η μάνα του Βαγγέλη
οι γυναίκες του Στειριού
θρηνούν τον Επιτάφιο
Άδωνης
θεός που θρηνούσαν και γιόρταζαν την ανάστασή του
Εύα Πάλμερ
σύζυγος του Σικελιανού, Δελφική Ιδέα

Όροι

αφηγηματικότητα
το ποίημα διηγείται ένα περιστατικό
θείο και ανθρώπινο πάθος
από τον Χριστό στον πόνο του στρατιώτη
επανάληψη
ο στίχος ως μάρτυρας της αλήθειας
Επιτάφιος Θρήνος
ο θρήνος για τον νεκρό Χριστό
Αδώνια
γιορτή θρήνου και ανάστασης του Άδωνη
ανεμώνη
λουλούδι από το αίμα του Άδωνη
Στείρι
χωριό της Βοιωτίας
λάμπασμα
θαυμασμός, λαχτάρα
Δελφική Ιδέα
αναβίωση του αρχαίου πνεύματος, Δελφοί
Λυρικός Βίος
ο τίτλος των ποιημάτων του Σικελιανού
Θυμέλη
οι τραγωδίες του Σικελιανού

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι συμβαίνει στο ποίημα «Στ' όσιου Λουκά το μοναστήρι»;

Οι γυναίκες του Στειριού στολίζουν τον Επιτάφιο και θρηνούν γλυκά. Τη νύχτα της Ανάστασης μια φωνή αναγγέλλει ότι γύρισε ο Βαγγέλης, ο λεβέντης του χωριού που τον θεωρούσαν χαμένο στον πόλεμο. Στέκεται στην πόρτα με ξύλινο πόδι, η μάνα του αγκαλιάζει το πόδι και όλες οι γυναίκες ξεσπούν σε κραυγή τρόμου.

Πώς περνά το ποίημα από τον θρήνο για τον Χριστό στον ανθρώπινο πόνο;

Στην αρχή ο θρήνος για τον Χριστό είναι γλυκός, σαν τον θρήνο για τον Άδωνη, χωρίς να σκέφτεται κανείς ότι πίσω από τα λουλούδια υπήρξε σάρκα που πόνεσε. Με την εμφάνιση του ακρωτηριασμένου Βαγγέλη ο πόνος γίνεται πραγματικός και ανθρώπινος.

Τι σημασία έχει η επανάληψη στο ποίημα;

Ο ποιητής ξαναλέει ότι μάρτυράς του είναι ο απλός και αληθινός στίχος του. Έτσι τονίζει ότι όσα διηγείται τα είδε ο ίδιος και είναι αληθινά, και κορυφώνει τη συγκίνηση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.