Ποίημα του Άγγελου Σικελιανού (1935): στον δρόμο από την Αθήνα στην Ελευσίνα, ο ποιητής βλέπει έναν Ατσίγγανο να βάζει με τη βία δύο αλυσοδεμένες αρκούδες, μάνα και μικρό, να χορέψουν· η μάνα-αρκούδα γίνεται σύμβολο του πανάρχαιου πόνου, και το ποίημα κλείνει με μια ελπίδα λύτρωσης.
Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Πληγωμένος από τη μοίρα, ο ποιητής περπατά μόνος ένα δειλινό στον δρόμο από την Αθήνα στην Ελευσίνα, που τον νιώθει δρόμο της Ψυχής.
Κάθεται σε μια πέτρα που του φαίνεται θρόνος ορισμένος για αυτόν από αιώνες, έξω από τον χρόνο.
Εμφανίζεται ένας Ατσίγγανος με δύο αλυσοδεμένες αρκούδες, μια μεγάλη μάνα και ένα μικρό.
Η μάνα-αρκούδα, στολισμένη με γαλάζιες χάντρες, ορθώνεται σαν πανάρχαιο ξόανο της Μεγάλης Μητέρας.
Επειδή η κουρασμένη μάνα δεν θέλει να χορέψει, ο Γύφτος τραβά τον χαλκά στο ματωμένο ρουθούνι του μικρού και εκείνη, από στοργή, χορεύει μουγκρίζοντας.
Ο ποιητής βλέπει στην αρκούδα σύμβολο του πόνου όλου του κόσμου· ρίχνει μια δραχμή στο ντέφι, σκλάβος κι αυτός του κόσμου.
Συνεχίζοντας προς την Ελευσίνα, αναρωτιέται αν κάποτε θα γιορτάσουν μαζί οι ψυχές της αρκούδας, του Γύφτου και η δική του· ένα μουρμουρητό του απαντά ότι θα έρθει.
Τι συμβολίζει η αρκούδα στην «Ιερά Οδό» του Σικελιανού;
Η μάνα-αρκούδα, αλυσοδεμένη και αναγκασμένη να χορέψει για να μην πονέσει το μικρό της, γίνεται για τον ποιητή σύμβολο του πόνου όλου του κόσμου, παλιού και σημερινού. Ο ποιητής τη βλέπει σαν ξόανο της Μεγάλης Θεάς, της αιώνιας Μάνας, που ονομάστηκε Δήμητρα, Αλκμήνη ή Παναγία.
Ποιο είναι το μήνυμα της «Ιεράς Οδού»;
Κατά το εισαγωγικό σημείωμα, ο άνθρωπος υποδουλώθηκε από την αφροσύνη του να αλυσοδέσει τη Μάνα-Γη· ο ποιητής όμως οραματίζεται τη μέρα της λύτρωσης, όταν η ψυχή θα συμφιλιωθεί με τους νόμους της ζωής και τη φύση. Είναι μήνυμα ανάστασης και θριάμβου της ζωής.
Γιατί έχει σημασία ότι το ποίημα διαδραματίζεται στην Ιερά Οδό;
Ήταν ο δρόμος από την Αθήνα στην Ελευσίνα, απ' όπου περνούσαν οι πομπές των Ελευσίνιων μυστηρίων. Ο ποιητής τον νιώθει «δρόμο της Ψυχής», και το περιστατικό λειτουργεί σαν συμβολικό δρώμενο ανάλογο με όσα ζούσαν οι μυημένοι.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.