απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Κ. Βάρναλης, «Οι μοιραίοι»

Το πιο γνωστό ποίημα του Κώστα Βάρναλη (Μαύρος Γάτος, 1922): μια παρέα φτωχών πίνει κάθε βράδυ σε μια υπόγεια ταβέρνα για να ξεχάσει τα βάσανά της, ψάχνει ποιος φταίει για τη δυστυχία της και περιμένει παθητικά κάποιο θαύμα.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Μια παρέα πίνει κάθε βράδυ σε μια υπόγεια ταβέρνα, μέσα σε καπνούς και βρισιές, για να ξεχάσει τα φαρμάκια της.
  2. Ο ήλιος, η θάλασσα, η αυγή και το δειλινό λάμπουν μακριά, χωρίς να αγγίζουν τις καρδιές τους.
  3. Ο ποιητής σχολιάζει πόσο βαρύ είναι το βάσανο της ζωής· κανείς δεν θυμάται μια καλή μέρα.
  4. Η δυστυχία κλιμακώνεται: ένας πατέρας παράλυτος, μια γυναίκα που πεθαίνει από φυματίωση, ένας γιος στη φυλακή, μια κόρη σε κακόφημη γειτονιά.
  5. Ο καθένας κατηγορεί κάτι άλλο, την τύχη, τον Θεό, το μυαλό, το κρασί· κανείς δεν βρίσκει ποιος φταίει.
  6. Ο τελικός αυτοχαρακτηρισμός: δειλοί, άβουλοι, πατημένοι σαν σκουλήκια, περιμένουν ίσως κάποιο θαύμα.

Πρόσωπα

Κώστας Βάρναλης
ο ποιητής
η παρέα της ταβέρνας
οι «μοιραίοι», φτωχοί και άβουλοι
ο γιος του Μάζη
είναι στη φυλακή του Παλαμηδιού
η κόρη του Γιαβή
ζει στο Γκάζι

Όροι

κοινωνικός στόχος
να δείξει τη δυστυχία των απόκληρων
ρεαλιστικές εικόνες
σκηνές της φτώχειας όπως είναι
κλιμάκωση
η δυστυχία βαραίνει στροφή με στροφή
χιαστό σχήμα
σταυρωτή διάταξη όρων σε δύο στίχους
γ΄ ενικό και α΄ πληθυντικό
ο ποιητής περιγράφει ή μιλά ως μέλος
αντίθεση
η λάμψη της φύσης και η σκοτεινή ταβέρνα
μοιραίοι
όσοι δέχονται τη δυστυχία σαν μοίρα
κροκάτη γάζα
η αυγή, εικόνα δανεισμένη από τον Όμηρο
άσωτος
ατέλειωτος, απέραντος
κοντοήμερη
της απομένουν λίγες μέρες ζωής
Παλαμήδι
κάστρο του Ναυπλίου, άθλια φυλακή
ζαβό ριζικό
στραβή, ανάποδη τύχη
Γκάζι
κακόφημη αθηναϊκή συνοικία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι σημαίνει ο τίτλος «Οι μοιραίοι» στο ποίημα του Βάρναλη;

Μοιραίοι είναι οι άνθρωποι που δέχονται τη δυστυχία τους σαν μοίρα. Η παρέα της ταβέρνας ζει μέσα στη φτώχεια, την αρρώστια και τη φυλακή, δεν βρίσκει ποιος φταίει και, άβουλη, απλώς περιμένει ένα θαύμα.

Ποιον κατηγορούν οι «μοιραίοι» για τα βάσανά τους;

Στην κακή τους τύχη, στον Θεό που τους μισεί, στο δικό τους μυαλό και στο κρασί. Κανείς όμως δεν βρίσκει την πραγματική αιτία, και αυτό είναι το κεντρικό σημείο του ποιήματος.

Ποιος είναι ο κοινωνικός στόχος του ποιήματος;

Κατά το βιβλίο, να ζωγραφίσει όσο πιο παραστατικά γίνεται τη ζωή των φτωχών και απόκληρων. Το ποίημα γράφτηκε τη χρονιά που ο Βάρναλης έβαλε την τέχνη του στην υπηρεσία της αριστερής ιδεολογίας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.