Αρχαϊκή εποχή

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ περίπου 750 έως 480 π.Χ.

Γιατί

• Ο πληθυσμός αυξάνεται και η καλλιεργήσιμη γη δεν φτάνει.
• Η αριστοκρατία κρατά τη γη, την εξουσία και τον άγραφο νόμο.
• Το εμπόριο και η ναυτιλία φέρνουν πλούτο σε ανθρώπους έξω από τα παλιά γένη.

Τι έγινε

1. Ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός γεμίζει με πόλεις τη Μαύρη Θάλασσα, την Κάτω Ιταλία και τη Σικελία.
2. Το αλφάβητο και λίγο αργότερα το νόμισμα κάνουν το εμπόριο και την επικοινωνία εύκολα.
3. Η οπλιτική φάλαγγα δίνει βάρος σε όποιον μπορεί να πληρώσει την πανοπλία του, και οι αγρότες γίνονται πολιτική δύναμη.
4. Οι πρώτοι νόμοι γράφονται. Στην Αθήνα ο Δράκων γράφει τα φονικά και ο Σόλων σβήνει τα χρέη με τη σεισάχθεια.
5. Σε πολλές πόλεις η κρίση περνά από την τυραννίδα, όπως με τον Πεισίστρατο στην Αθήνα.
6. Το 508/7 π.Χ. ο Κλεισθένης οργανώνει τους Αθηναίους σε δέκα φυλές κατά τόπο και θεμελιώνει τη δημοκρατία.
7. Η Σπάρτη πηγαίνει από άλλον δρόμο, με τη Μεγάλη Ρήτρα, την κοινή αγωγή και τους είλωτες.

Τι άλλαξε

• Η πόλη-κράτος γίνεται η κανονική μορφή ζωής του ελληνικού κόσμου.
• Στην Ιωνία γεννιέται η φιλοσοφία, με ερωτήματα για τη φύση και όχι για τους θεούς.
• Η εποχή κλείνει με τους Περσικούς πολέμους, που φέρνουν την Αθήνα στην πρώτη θέση.

Πρόσωπα

Σόλων

Το 594 π.Χ. έσβησε τα χρέη και κατάργησε τη δουλεία για χρέη.

Πεισίστρατος

Τύραννος της Αθήνας. Στήριξε τους μικρούς αγρότες και τις γιορτές της πόλης.

Κλεισθένης

Έδωσε στην Αθήνα την οργάνωση πάνω στην οποία στάθηκε η δημοκρατία.

Όροι

μητρόπολη

Η πόλη που στέλνει τους αποίκους. Η αποικία μένει δεμένη μαζί της με λατρείες, όχι με εξουσία.

οπλιτική φάλαγγα

Πυκνή παράταξη βαριά οπλισμένων πεζών.

σεισάχθεια

Η αποτίναξη των χρεών από τον Σόλωνα.