Συνολική επανάληψη των δευτερευουσών προτάσεων: ονοματικές και επιρρηματικές, πώς εισάγονται, ποια άρνηση παίρνουν, πού χρησιμεύουν και με ποια έγκλιση εκφέρονται, μαζί με τις λιγότερο συνηθισμένες εκφορές τους.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Κύριες (ανεξάρτητες) είναι όσες στέκονται μόνες τους· δευτερεύουσες όσες εξαρτώνται από άλλη πρόταση και συμπληρώνουν το νόημά της.
Οι κύριες είναι προτάσεις κρίσεως (άρνηση οὐ, οριστική ή δυνητική ευκτική) ή επιθυμίας (άρνηση μή, υποτακτική, ευχετικές, προστακτική).
Οι ενδοιαστικές εκφέρονται με οριστική όταν ο φόβος αφορά κάτι που ήδη έγινε.
Οι αιτιολογικές μετά από ρήματα ψυχικού πάθους εισάγονται με εἰ όταν η αιτία μπορεί να αμφισβητηθεί.
Οι τελικές εκφέρονται με οριστική παρελθόντος όταν ο σκοπός δεν μπορεί πια να πραγματοποιηθεί.
Η χρονική πρόταση με πρίν εκφέρεται με απαρέμφατο όταν η κύρια είναι καταφατική.
Όροι
κύρια πρόταση
στέκεται μόνη της στον λόγο
δευτερεύουσα πρόταση
εξαρτάται από άλλη πρόταση
πρόταση κρίσεως
κρίση ή πληροφορία· άρνηση οὐ
πρόταση επιθυμίας
επιθυμία, προσταγή, ευχή· άρνηση μή
ονοματικές προτάσεις
λειτουργούν όπως τα ονόματα
επιρρηματικές προτάσεις
λειτουργούν ως επιρρηματικοί προσδ.
ειδικές προτάσεις
ὅτι, ὡς· μετά από λεκτικά ρήματα
ενδοιαστικές προτάσεις
μή, μὴ οὐ· μετά από ρήματα φόβου
πλάγιες ερωτηματικές
εἰ ή ερωτηματικές λέξεις
αιτιολογικές προτάσεις
διότι, ὡς, ὅτι, ἐπεί, ἐπειδή
τελικές προτάσεις
ἵνα, ὅπως, ὡς· δηλώνουν σκοπό
συμπερασματικές προτάσεις
ὥστε, ὡς· δηλώνουν αποτέλεσμα
ἐφ᾽ ᾧ, ἐφ᾽ ᾧτε
συμπερασματικές όρου ή συμφωνίας
εναντιωματικές, παραχωρητικές
εἰ καί, καὶ εἰ, καὶ ἄν, οὐδ᾽ εἰ
χρονική με πρίν
απαρέμφατο αν η κύρια είναι καταφατική
παραβολικές προτάσεις
ὡς, ὥσπερ· παρομοίωση ή σύγκριση
ερώτηση ολικής άγνοιας
απλή με εἰ· διμελής με πότερον... ἤ
ερώτηση μερικής άγνοιας
με ερωτηματικές αντωνυμίες, επιρρήματα
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια είναι η διαφορά ονοματικών και επιρρηματικών προτάσεων;
Οι ονοματικές λειτουργούν όπως τα ονόματα, ως υποκείμενο, αντικείμενο, κατηγορούμενο ή προσδιορισμός· είναι οι ειδικές, οι ενδοιαστικές, οι πλάγιες ερωτηματικές και οι αναφορικές. Οι επιρρηματικές λειτουργούν ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί: αιτιολογικές, τελικές, συμπερασματικές, υποθετικές, εναντιωματικές, χρονικές, αναφορικές επιρρηματικές και παραβολικές.
Πότε μια συμπερασματική πρόταση εκφέρεται με απαρέμφατο;
Όταν δηλώνει αποτέλεσμα δυνατό ή ενδεχόμενο, επιδιωκόμενο (δηλαδή σκοπό), ή όρο και συμφωνία. Όταν δηλώνει πραγματικό αποτέλεσμα εκφέρεται με οριστική.
Πώς εισάγονται οι πλάγιες ερωτήσεις;
Οι ερωτήσεις ολικής άγνοιας με εἰ, και οι διμελείς με εἰ... ἤ, πότερον... ἤ, εἴτε... εἴτε. Οι ερωτήσεις μερικής άγνοιας με ερωτηματικές ή αναφορικές αντωνυμίες και επιρρήματα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.