Αντωνυμίες κυρίως κτητικές και αλληλοπαθητικές

Επανάληψη των εννέα ειδών αντωνυμιών και αναλυτικά οι κτητικές, για έναν ή πολλούς κτήτορες, με ό,τι τις αντικαθιστά στο γ΄ πρόσωπο, και η αλληλοπαθητική ἀλλήλων, που δείχνει αμοιβαία σχέση.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Αντωνυμίες λέγονται οι κλιτές λέξεις που μπαίνουν στον λόγο κυρίως αντί για ονόματα.
Είναι εννέα ειδών: προσωπικές, δεικτικές, οριστική, κτητικές, αυτοπαθητικές, αλληλοπαθητικές, ερωτηματικές, αόριστες, αναφορικές.
Οι κτητικές έχουν τρία πρόσωπα και διαφορετική μορφή για έναν κτήτορα (ἐμός, σός, ἑός) και για πολλούς (ἡμέτερος, ὑμέτερος, σφέτερος).
Κλίνονται όπως τα τρικατάληκτα δευτερόκλιτα επίθετα: ἐμός σαν σοφός, ἡμέτερος σαν δίκαιος.
Στο γ΄ πρόσωπο οι πεζογράφοι βάζουν συνήθως γενική του αὐτός, του οὗτος ή ἐκεῖνος (έμφαση), ή του ἑαυτοῦ.
Η αλληλοπαθητική ἀλλήλων δηλώνει αμοιβαία σχέση· έχει μόνο πληθυντικό και μόνο πλάγιες πτώσεις.

Όροι

αντωνυμία: κλιτή λέξη αντί για όνομα
είδη αντωνυμιών: εννέα
κτητικές αντωνυμίες: δείχνουν σε ποιον ανήκει κάτι
ἐμός, ἐμή, ἐμόν: δικός μου
σός, σή, σόν: δικός σου
ἑός, ἑή, ἑόν: δικός του (όχι στους πεζογράφους)
ἡμέτερος, -α, -ον: δικός μας
ὑμέτερος, -α, -ον: δικός σας
σφέτερος, -α, -ον: δικός τους (σπάνιο)
κλίση του ἐμός: όπως το σοφός, σοφή, σοφόν
κλίση του ἡμέτερος: όπως το δίκαιος, δικαία, δίκαιον
αντί κτητικής γ΄ προσώπου: αὐτοῦ, τούτου, ἐκείνου, ἑαυτοῦ
αλληλοπαθητική αντωνυμία: ἀλλήλων· αμοιβαία σχέση
πτώσεις της ἀλλήλων: μόνο πλάγιες, μόνο πληθυντικός
αυτοπαθητικές αντωνυμίες: ἐμαυτοῦ, σεαυτοῦ, ἑαυτοῦ
οριστική αντωνυμία: αὐτός, αὐτή, αὐτό

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες είναι οι κτητικές αντωνυμίες των αρχαίων;

Για έναν κτήτορα: ἐμός (δικός μου), σός (δικός σου), ἑός (δικός του). Για πολλούς κτήτορες: ἡμέτερος (δικός μας), ὑμέτερος (δικός σας), σφέτερος (δικός τους). Σχηματίζονται από το θέμα των προσωπικών αντωνυμιών.

Τι χρησιμοποιούν οι πεζογράφοι αντί για κτητική γ΄ προσώπου;

Το ἑός δεν το χρησιμοποιούν και το σφέτερος είναι σπάνιο. Αντί γι᾽ αυτά βάζουν τη γενική του αὐτός (αὐτοῦ), για έμφαση τη γενική του οὗτος ή του ἐκεῖνος, ή τη γενική της αυτοπαθητικής ἑαυτοῦ, ἑαυτῶν.

Γιατί η ἀλλήλων δεν έχει ονομαστική ούτε ενικό;

Επειδή δείχνει κάτι αμοιβαίο, που γίνεται από δύο ή περισσότερους ο ένας προς τον άλλον. Έτσι έχει μόνο πληθυντικό και μόνο πλάγιες πτώσεις (ἀλλήλων, ἀλλήλοις, ἀλλήλους) και η κλίση της ακολουθεί τα τρικατάληκτα δευτερόκλιτα επίθετα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα