απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
12

Οι άλλοι χρόνοι των υγρολήκτων και των ενρινολήκτων ρημάτων

Ο άσιγμος αόριστος των υγρόληκτων και ενρινόληκτων ρημάτων, ο παρακείμενος και ο υπερσυντέλικος τους στην ενεργητική και στη μέση φωνή, ο παθητικός μέλλοντας και αόριστος και οι δύο ομάδες εξαιρέσεων.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο ενεργητικός και ο μέσος αόριστος είναι άσιγμος: χωρίς σ, με καταλήξεις -α, -άμην.
  2. Στον άσιγμο αόριστο το φωνήεν πριν από τον χαρακτήρα αλλάζει: το ε γίνεται ει, τα βραχέα ι, υ μακραίνουν και το ᾰ γίνεται η (ή ᾱ ύστερα από ε, ι, ρ).
  3. Ο ενεργητικός παρακείμενος και υπερσυντέλικος σχηματίζονται κανονικά με -κα, -κειν: ἤγγελκα, ἦρκα, πέφαγκα.
  4. Ο μέσος παρακείμενος των υγρόληκτων σχηματίζεται κανονικά με -μαι, -μην: ἤγγελμαι, κεκάθαρμαι.
  5. Στα ενρινόληκτα το ν μπροστά στο μ αφομοιώνεται (ᾔσχυμμαι) ή γίνεται σ (μεμίασμαι, πέφασμαι).
  6. Ο παθητικός μέλλοντας και αόριστος σχηματίζονται κανονικά με -θήσομαι, -θην: ἀγγελθήσομαι, ἠγγέλθην.
  7. Εξαίρεση α΄: κλίνω, κρίνω, πλύνω, τείνω χάνουν το ν σε παρακείμενο, υπερσυντέλικο και παθητικούς χρόνους.
  8. Εξαίρεση β΄: μονοσύλλαβο θέμα με ε το τρέπει σε α: σπείρω → ἔσπαρκα, στέλλω → ἔσταλκα, ἐστάλην.

Όροι

άσιγμος αόριστος
αόριστος χωρίς τον χαρακτήρα σ
καταλήξεις άσιγμου αορίστου
-α (ενεργ.), -άμην (μέση)
νέμω → αόρ.
ἔνειμα, μέσ. ἐνειμάμην
φαίνω → αόρ.
ἔφηνα (ᾰ → η)
μαραίνω → αόρ.
ἐμάρᾱνα (ᾰ → ᾱ μετά από ρ)
ἀγγέλλω → αόρ.
ἤγγειλα (ε → ει)
κρίνω → αόρ.
ἔκρῑνα (ῐ → ῑ)
ἀμύνω → αόρ.
ἤμῡνα (ῠ → ῡ)
ενεργ. παρακείμενος
κανονικά σε -κα: ἤγγελκα
φαίνω → παρακ.
πέφαγκα
αἰσχύνομαι → παρακ.
ᾔσχυμμαι (ν + μ > μμ)
μιαίνομαι → παρακ.
μεμίασμαι (ν > σ)
παθ. αόριστος υγρόληκτων
κανονικά σε -θην: ἠγγέλθην
κρίνω → παρακ., παθ. αόρ.
κέκρικα, ἐκρίθην (χωρίς ν)
τείνω → παρακ., παθ. αόρ.
τέτακα, ἐτάθην
φθείρω → παρακ., παθ. αόρ.
ἔφθαρκα, ἐφθάρην (ε → α)
στέλλω → παρακ., παθ. αόρ.
ἔσταλκα, ἐστάλην (ε → α)
σπείρω → παθ. αόρ.
ἐσπάρην

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι ο άσιγμος αόριστος;

Ο ενεργητικός και ο μέσος αόριστος των υγρόληκτων και ενρινόληκτων ρημάτων, που δεν έχει τον χρονικό χαρακτήρα σ: παίρνει κατευθείαν τις καταλήξεις -α, -άμην (ἔνειμα, ἐνειμάμην). Για να αναπληρωθεί, το φωνήεν πριν από τον χαρακτήρα μακραίνει: φαν- → ἔφηνα, ἀγγελ- → ἤγγειλα, κριν- → ἔκρῑνα.

Τι παθαίνει το ν στον παρακείμενο μέσης φωνής;

Στα ενρινόληκτα το ν άλλοτε αφομοιώνεται με το μ της κατάληξης (αἰσχύνομαι → ᾔσχυμμαι) και άλλοτε γίνεται σ (μιαίνομαι → μεμίασμαι). Στα υγρόληκτα ο παρακείμενος σχηματίζεται κανονικά: ἤγγελμαι.

Ποιες είναι οι εξαιρέσεις;

Τα κλίνω, κρίνω, πλύνω, τείνω χάνουν το ν στον παρακείμενο, στον υπερσυντέλικο και στον παθητικό μέλλοντα και αόριστο (κέκρικα, ἐκρίθην). Όσα έχουν μονοσύλλαβο θέμα με ε το τρέπουν σε α στους ίδιους χρόνους (φθερ- → ἔφθαρκα, ἐφθάρην).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.