Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η πυρηνική χημεία μελετά μεταβολές στον πυρήνα, όπου ένα στοιχείο μπορεί να γίνει άλλο (μεταστοιχείωση)· οι συνηθισμένες αντιδράσεις αφορούν μόνο τα ηλεκτρόνια.
Η σταθερότητα ενός πυρήνα κρίνεται από τις απώσεις Coulomb ανάμεσα στα πρωτόνια και τις ισχυρές αλλά μικρής εμβέλειας πυρηνικές έλξεις.
Ο Becquerel ανακάλυψε τη φυσική ραδιενέργεια το 1896 σε ορυκτό του ουρανίου· ο Rutherford χώρισε την ακτινοβολία σε α (πυρήνες He), β (ηλεκτρόνια) και γ (ηλεκτρομαγνητική).
Ραδιενέργεια είναι η ακτινοβολία που εκπέμπεται όταν ένας ασταθής μητρικός πυρήνας διασπάται σε θυγατρικό. Στις πυρηνικές αντιδράσεις διατηρούνται τα αθροίσματα A και Z.
Τεχνητά ραδιοϊσότοπα φτιάχνονται βομβαρδίζοντας σταθερούς πυρήνες με βραδέα νετρόνια· πρώτη τεχνητή μεταστοιχείωση, άζωτο σε οξυγόνο, από τον Rutherford (1919).
Χρόνος υποδιπλασιασμού t½: ο χρόνος για να διασπαστεί η μισή ποσότητα· δεν επηρεάζεται από θερμοκρασία και πίεση. Με αυτόν χρονολογούνται δείγματα και εκτιμήθηκε η ηλικία της Γης (περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια).
Μονάδες: Curie (3,7·10¹⁰ διασπάσεις/s) και Becquerel στο SI (1 διάσπαση/s)· απορροφούμενη δόση σε rad και Gray (1 Gy = 1 J/kg = 100 rad)· βιολογική επίδραση σε rem.
Η ιονίζουσα ακτινοβολία μπορεί να βλάψει τους ιστούς, σωματικά ή γενετικά. Πηγές είναι φυσικές (κοσμική ακτινοβολία, ραδιενεργά πετρώματα) και ανθρωπογενείς (ακτίνες X, πυρηνικά εργοστάσια και απόβλητα, δοκιμές όπλων).
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι είναι ο χρόνος υποδιπλασιασμού;
Ο χρόνος στον οποίο διασπάται η μισή ποσότητα. Μετά από δύο τέτοιους μένει το ένα τέταρτο, μετά από τρεις το ένα όγδοο.
Μπορώ να τον επηρεάσω;
Όχι. Ούτε με θερμοκρασία, ούτε με πίεση, ούτε με χημική ένωση. Είναι σταθερά του πυρήνα.
Ποια ακτινοβολία είναι πιο διεισδυτική;
Η γάμμα. Η άλφα σταματά σε ένα φύλλο χαρτιού, η βήτα σε λεπτό αλουμίνιο, η γάμμα θέλει παχύ μόλυβδο.
Γιατί εκτρέπονται οι άλφα και βήτα σε ηλεκτρικό πεδίο;
Γιατί έχουν φορτίο, θετικό και αρνητικό αντίστοιχα. Η γάμμα δεν έχει και δεν εκτρέπεται.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.