Στοιχειομετρικοί υπολογισμοί

Οι συντελεστές μιας ισοσταθμισμένης εξίσωσης είναι αναλογία σε mol. Από αυτούς βγαίνει όλη η άσκηση.

Α΄ Λυκείου · Χημεία · Ενοτητα 4 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Η χημική εξίσωση δίνει ποιοτικά (ποιες ουσίες) και ποσοτικά δεδομένα· οι συντελεστές της λέγονται στοιχειομετρικοί και δίνουν την αναλογία mol.
Αφού 1 mol ζυγίζει Mr g, ένα αέριο σε STP καταλαμβάνει 22,4 L και 1 mol έχει NA μόρια, η αναλογία mol γίνεται αναλογία μαζών, όγκων αερίων ή μορίων.
Μέθοδος: μετατρέπουμε τη δεδομένη ποσότητα σε mol, με την εξίσωση βρίσκουμε τα mol της ζητούμενης ουσίας, και μετά τα κάνουμε μάζα (με Mr) ή όγκο (με Vm ή PV = nRT). Δεν περνάμε κατευθείαν από γραμμάρια σε γραμμάρια.
Μη καθαρές ουσίες: υπολογίζουμε πρώτα την καθαρή ποσότητα από την καθαρότητα του δείγματος.
Δύο δεδομένα αντιδρώντα: αν είναι σε στοιχειομετρική αναλογία, χρησιμοποιούμε οποιοδήποτε· αλλιώς βρίσκουμε το περιοριστικό και υπολογίζουμε με αυτό.
Διαδοχικές αντιδράσεις: το προϊόν της πρώτης αντιδρά στη δεύτερη, π.χ. Zn δίνει H₂ και το H₂ καίγεται σε νερό· μπορούμε να ορίσουμε x mol για το πρώτο αντιδρών και να εκφράσουμε όλα με το x.
Μίγματα: ορίζουμε αγνώστους σε mol για κάθε συστατικό και λύνουμε σύστημα εξισώσεων από τα δεδομένα.
Ένθετο: Dalton και Avogadro, η καθυστερημένη αποδοχή της μοριακής θεωρίας (συνέδριο της Καρλσρούης, 1860) και η προέλευση του όρου mol.

Πρόσωπα

Dalton: ατομική θεωρία, πίνακας σχετικών ατομικών μαζών
Avogadro: μοριακή θεωρία, αποδεκτή μετά τον θάνατό του
Cannizzaro: ξεκαθάρισε τη διάκριση ατόμων και μορίων
Berzelius: οι χημικοί τύποι όπως τους γράφουμε σήμερα

Όροι

στοιχειομετρικοί συντελεστές: οι συντελεστές της χημικής εξίσωσης
συντελεστές και mol: δίνουν την αναλογία mol
N₂ + 3H₂ → 2NH₃: 1 mol N₂ με 3 mol H₂ δίνουν 2 mol NH₃
στοιχειομετρικοί υπολογισμοί: ποσότητες από τους συντελεστές
πρώτο βήμα: μετατροπή της δεδομένης ποσότητας σε mol
τελευταίο βήμα: mol σε μάζα (Mr) ή όγκο (Vm)
μάζα σε μάζα: πάντα μέσω mol, όχι απευθείας
καθαρότητα δείγματος: % καθαρής ουσίας στο δείγμα
στοιχειομετρική αναλογία: ακριβώς οι απαιτούμενες ποσότητες
περίσσεια: το αντιδρών που περισσεύει
περιοριστικό αντιδρών: καταναλώνεται πλήρως
υπολογισμός προϊόντων: με βάση το περιοριστικό
διαδοχικές αντιδράσεις: προϊόν της μιας, αντιδρών της άλλης
σύσταση μίγματος: άγνωστοι σε mol, σύστημα εξισώσεων
Καρλσρούη, 1860: συνέδριο που αποδέχτηκε τον Avogadro

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Τι δείχνουν οι συντελεστές;

Την αναλογία σε mol, όχι σε γραμμάρια. Στο 2H₂ + O₂ → 2H₂O, δύο mol υδρογόνου αντιδρούν με ένα mol οξυγόνου.

Πώς δουλεύω μια στοιχειομετρική άσκηση;

Τρία βήματα. Ισοστάθμισε την εξίσωση, πέρνα όλα τα δεδομένα σε mol, και μετά χρησιμοποίησε την αναλογία των συντελεστών.

Τι είναι το περιοριστικό αντιδρών;

Αυτό που τελειώνει πρώτο. Το βρίσκεις διαιρώντας τα mol κάθε αντιδρώντος με τον συντελεστή του: το μικρότερο πηλίκο δείχνει ποιο περιορίζει.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα