απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.3

Οξείδια

Οξείδιο μετάλλου συν νερό δίνει βάση. Οξείδιο αμετάλλου συν νερό δίνει οξύ. Ο κανόνας είναι τόσο απλός.

Α΄ Λυκείου · Χημεία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Γνωστά οξείδια: το CO₂ (αναπνοή, φωτοσύνθεση, φαινόμενο του θερμοκηπίου), οι ρύποι SO₂, NO, NO₂ και CO, και ο ασβέστης CaO.
  2. Οξείδιο λέγεται κάθε ένωση ενός στοιχείου με οξυγόνο· τα περισσότερα έχουν τύπο Σ₂Oₓ, όπου x ο αριθμός οξείδωσης του Σ.
  3. Ονομάζονται «οξείδιο του» και το όνομα του στοιχείου (οξείδιο του αργιλίου), με λατινικό αριθμό όταν χρειάζεται (οξείδιο του χαλκού (I)).
  4. Όταν ένα στοιχείο κάνει πολλά οξείδια, χρησιμοποιούμε προθέματα: CO μονοξείδιο, CO₂ διοξείδιο, SO₃ τριοξείδιο.
  5. Όξινα οξείδια (ανυδρίτες οξέων), συνήθως αμετάλλων: προκύπτουν αν αφαιρέσουμε από ένα οξυγονούχο οξύ όλα τα υδρογόνα ως νερό, π.χ. H₂SO₄ − H₂O → SO₃.
  6. Βασικά οξείδια (ανυδρίτες βάσεων), συνήθως μετάλλων: Ca(OH)₂ − H₂O → CaO. Το μέταλλο ή το αμέταλλο κρατά τον ίδιο αριθμό οξείδωσης στο οξείδιο.
  7. Επαμφοτερίζοντα οξείδια (ZnO, Al₂O₃, PbO, SnO) δρουν ως βάσεις με τα οξέα και ως οξέα με τις βάσεις.

Όροι

οξείδιο
ένωση στοιχείου με το οξυγόνο
Σ₂Oₓ
γενικός τύπος των περισσότερων οξειδίων
CaO
οξείδιο του ασβεστίου, ο ασβέστης
Cu₂O
οξείδιο του χαλκού (I)
CO
μονοξείδιο του άνθρακα
SO₃
τριοξείδιο του θείου
όξινο οξείδιο
ανυδρίτης οξέος, συνήθως αμετάλλου
βασικό οξείδιο
ανυδρίτης βάσης, συνήθως μετάλλου
επαμφοτερίζον οξείδιο
δρα ως οξύ ή ως βάση
ανυδρίτης του H₂SO₄
SO₃
ανυδρίτης του HNO₃
N₂O₅
ανυδρίτης του H₃PO₄
P₂O₅
ανυδρίτης του Mg(OH)₂
MgO
ανυδρίτης του Fe(OH)₃
Fe₂O₃
Al₂O₃ με οξύ
συμπεριφέρεται ως βάση
Al₂O₃ με βάση
συμπεριφέρεται ως οξύ

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Ποια οξείδια είναι βασικά;

Των μετάλλων. Με νερό δίνουν βάσεις: CaO + H₂O → Ca(OH)₂.

Ποια είναι όξινα;

Των αμετάλλων. Με νερό δίνουν οξέα: SO₃ + H₂O → H₂SO₄.

Τι είναι τα αμφοτερικά οξείδια;

Οξείδια που αντιδρούν και με οξέα και με βάσεις, όπως το Al₂O₃ και το ZnO.

Γιατί είναι ελαφρώς όξινη η βροχή ακόμα και χωρίς ρύπανση;

Γιατί το CO₂ της ατμόσφαιρας είναι όξινο οξείδιο και με το νερό δίνει ανθρακικό οξύ.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.