Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Κατά Arrhenius, οξέα είναι υδρογονούχες ενώσεις που στο νερό δίνουν H⁺, και βάσεις οι ενώσεις που στο νερό δίνουν OH⁻.
Τα οξέα έχουν τύπο HₓA. Τα μη οξυγονούχα παίρνουν πρόθεμα υδρο- (HBr υδροβρώμιο) και το υδατικό τους διάλυμα κατάληξη -ικό (υδροχλωρικό οξύ)· τα οξυγονούχα λέγονται από το Α (HNO₃ νιτρικό οξύ).
Ανάλογα με τα H⁺ που δίνουν, τα οξέα είναι μονοπρωτικά (HCl), διπρωτικά (H₂SO₄), τριπρωτικά (H₃PO₄)· ανάλογα με τη διάσταση, ισχυρά ή ασθενή.
Οι βάσεις έχουν κυρίως τύπο M(OH)ₓ και λέγονται υδροξείδιο του μετάλλου, με λατινικό αριθμό όπου χρειάζεται: Fe(OH)₂ υδροξείδιο του σιδήρου (II). Είναι μονόξινες (KOH) ή πολυόξινες (Ba(OH)₂), ισχυρές (NaOH) ή ασθενείς (NH₃).
Όξινος χαρακτήρας: ξινή γεύση, αλλαγή χρώματος δεικτών, αντίδραση με δραστικά μέταλλα με έκλυση H₂, εξουδετέρωση βάσεων, αγωγιμότητα με H₂ στην κάθοδο κατά την ηλεκτρόλυση.
Βασικός χαρακτήρας: σαπωνοειδής αφή, αλλαγή χρώματος δεικτών (η φαινολοφθαλεΐνη γίνεται κόκκινη), εξουδετέρωση οξέων, αγωγιμότητα με O₂ στην άνοδο.
Εξουδετέρωση είναι η αντίδραση οξέος με βάση που δίνει άλας και νερό· ουσιαστικά H⁺ και OH⁻ γίνονται H₂O.
Το pH μετρά την οξύτητα: 7 ουδέτερο, κάτω από 7 όξινο, πάνω από 7 βασικό. Μετριέται με δείκτες ή με πεχάμετρο.
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι είναι οξύ κατά Arrhenius;
Ουσία που στο υδατικό της διάλυμα δίνει κατιόντα υδρογόνου, H⁺. Στον τύπο συνήθως αρχίζει με H.
Τι είναι βάση;
Ουσία που δίνει ανιόντα υδροξειδίου, OH⁻. Η αμμωνία είναι βάση χωρίς να έχει OH στον τύπο της, γιατί το παίρνει από το νερό.
Ποια η διαφορά ισχυρού και πυκνού οξέος;
Εντελώς διαφορετικά πράγματα. Ισχυρό σημαίνει ότι ιοντίζεται πλήρως. Πυκνό σημαίνει ότι έχει μεγάλη συγκέντρωση. Ένα αραιό διάλυμα HCl είναι ισχυρό αλλά όχι πυκνό.
Τι κάνουν οι δείκτες;
Αλλάζουν χρώμα ανάλογα με το αν το διάλυμα είναι όξινο ή βασικό. Το ηλιοτρόπιο κοκκινίζει στα οξέα και γίνεται μπλε στις βάσεις.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.