Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα χημικά σύμβολα βγαίνουν από ένα ή δύο αρχικά γράμματα του λατινικού ή αγγλικού ονόματος· ο μοριακός τύπος δείχνει ποια στοιχεία έχει η ένωση και πόσα άτομα από το καθένα.
Μονοατομικά ανιόντα παίρνουν κατάληξη -ούχο ή -ίδιο (Cl⁻ χλωριούχο ή χλωρίδιο, S²⁻ θειούχο ή σουλφίδιο). Πολυατομικά: NO₃⁻ νιτρικό, SO₄²⁻ θειικό, CO₃²⁻ ανθρακικό, PO₄³⁻ φωσφορικό, OH⁻ υδροξείδιο, NH₄⁺ αμμώνιο.
Ο αριθμός οξείδωσης είναι συμβατικό φορτίο: σε ομοιοπολική ένωση, το φορτίο που θα είχε το άτομο αν τα κοινά ζεύγη δοθούν στο πιο ηλεκτραρνητικό· σε ιοντική, το φορτίο του ιόντος.
Κανόνες: ελεύθερο στοιχείο 0· H +1 (−1 στα υδρίδια)· F πάντα −1· O −2 (−1 στα υπεροξείδια, +2 στο OF₂)· αλκάλια +1, αλκαλικές γαίες +2.
Το άθροισμα των αριθμών οξείδωσης είναι μηδέν σε μια ένωση και ίσο με το φορτίο σε ένα πολυατομικό ιόν.
Γραφή τύπου: με A⁺ˣ και B⁻ʸ γράφουμε A_yB_x, χωρίς τον δείκτη 1 και με απλοποίηση του λόγου όπου γίνεται.
Ονομασία: πρώτα το ανιόν και μετά το μέταλλο (ανθρακικό κάλιο, θειικό οξύ)· μέταλλο με αμέταλλο με -ούχο ή -ίδιο (βρωμιούχο μαγνήσιο)· υδροξείδιο του μετάλλου (υδροξείδιο του καλίου). Εξαιρέσεις: HCl υδροχλώριο, H₂S υδρόθειο, HCN υδροκυάνιο.
Όταν δύο στοιχεία σχηματίζουν πολλές ενώσεις, μπαίνουν αριθμητικά προθέματα: CO μονοξείδιο, CO₂ διοξείδιο του άνθρακα, N₂O₅ πεντοξείδιο του αζώτου.
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Πώς δουλεύει η μέθοδος του χιαστί;
Ο αριθμός οξείδωσης του ενός στοιχείου γίνεται δείκτης του άλλου, χωρίς πρόσημο. Μετά απλοποιείς τους δείκτες αν έχουν κοινό διαιρέτη.
Γιατί το Ca με το O δίνει CaO και όχι Ca₂O₂;
Γιατί οι δείκτες 2 και 2 απλοποιούνται σε 1 και 1. Ο τύπος γράφεται πάντα με τους μικρότερους ακέραιους.
Πώς ελέγχω ότι ο τύπος είναι σωστός;
Το άθροισμα των αριθμών οξείδωσης, πολλαπλασιασμένων με τους δείκτες, πρέπει να βγαίνει μηδέν σε κάθε ουδέτερη ένωση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.