Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο περιοδικός πίνακας δείχνει ότι τα στοιχεία σχηματίζουν οικογένειες με παρόμοιες ιδιότητες.
Ιστορία: ο Newlands (1864) πρότεινε τις «οκτάβες», ο Lothar Meyer βρήκε περιοδικότητα στον ατομικό όγκο και ο Mendeleev (1869) έφτιαξε πίνακα κατά σχετική ατομική μάζα, αφήνοντας κενά για άγνωστα στοιχεία.
Ο Moseley (1913) κατέταξε τα στοιχεία κατά ατομικό αριθμό Z: οι ιδιότητες επαναλαμβάνονται περιοδικά καθώς μεγαλώνει το Z (σύγχρονος περιοδικός νόμος).
Οι οριζόντιες σειρές είναι οι 7 περίοδοι: ο αριθμός της περιόδου δείχνει πόσες στιβάδες έχουν ηλεκτρόνια. Η 1η έχει 2 στοιχεία, η 2η και η 3η από 8, η 4η και η 5η από 18.
Σε μια περίοδο ο μεταλλικός χαρακτήρας μειώνεται από αριστερά προς τα δεξιά: αρχίζει με αλκάλιο, έχει στην προτελευταία θέση αλογόνο και τελειώνει σε ευγενές αέριο.
Οι κατακόρυφες στήλες είναι οι ομάδες, κύριες (Α) και δευτερεύουσες (Β)· στις κύριες ο αριθμός της ομάδας ισούται με τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας. Η IUPAC αριθμεί τις ομάδες από 1 έως 18.
Οικογένειες: IA αλκάλια, IIA αλκαλικές γαίες, IIIA γαίες, VIIA αλογόνα, VIIIA ευγενή αέρια, ομάδες Β μεταβατικά στοιχεία· λανθανίδες και ακτινίδες γράφονται χωριστά κάτω από τον πίνακα.
Μέταλλα: λάμψη, αγωγιμότητα, ελατά και όλκιμα· αμέταλλα: τίποτα από αυτά· μεταλλοειδή (π.χ. Si) έχουν ενδιάμεσες ιδιότητες.
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Πώς βρίσκω την περίοδο ενός στοιχείου;
Είναι ο αριθμός των στιβάδων του. Κάνε την ηλεκτρονική κατανομή και μέτρα.
Πώς βρίσκω την ομάδα;
Για τις κύριες ομάδες, είναι τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας. Το νάτριο με κατανομή 2, 8, 1 ανήκει στην ομάδα ΙΑ.
Γιατί μοιάζουν τα στοιχεία της ίδιας ομάδας;
Γιατί έχουν τον ίδιο αριθμό ηλεκτρονίων σθένους, άρα συμπεριφέρονται χημικά με τον ίδιο τρόπο.
Ποιες είναι οι βασικές οικογένειες;
Τα αλκάλια με 1 ηλεκτρόνιο σθένους, οι αλκαλικές γαίες με 2, τα αλογόνα με 7 και τα ευγενή αέρια με συμπληρωμένη στιβάδα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.