Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης - Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

Άλλες ιδιότητες αλλάζουν με την ποσότητα και άλλες όχι. Οι δεύτερες είναι η ταυτότητα της ουσίας.

Α΄ Λυκείου · Χημεία · Ενοτητα 1 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Η ύλη, ανάλογα με θερμοκρασία και πίεση, είναι στερεή (s), υγρή (l) ή αέρια (g).
Στα στερεά τα σωματίδια είναι κοντά, σχεδόν ακίνητα και έλκονται ισχυρά: σταθερό σχήμα και όγκος. Στα υγρά απέχουν περισσότερο: σταθερός όγκος, όχι σχήμα. Στα αέρια κινούνται άτακτα: ούτε σχήμα ούτε όγκος.
Οι αλλαγές κατάστασης: τήξη και εξάτμιση με θέρμανση, πήξη και υγροποίηση με ψύξη· εξάχνωση είναι το πέρασμα από στερεό κατευθείαν σε αέριο (ιώδιο, ναφθαλίνη).
Το πλάσμα είναι ειδική κατάσταση με φορτισμένα και ουδέτερα σωματίδια, η πιο συχνή στο σύμπαν.
Φυσικές ιδιότητες (χρώμα, σημείο τήξης και βρασμού, πυκνότητα) αφορούν την ουσία μόνη της· χημικές ιδιότητες τη συμπεριφορά της απέναντι σε άλλες ουσίες.
Το σημείο τήξης και το σημείο βρασμού είναι φυσικές σταθερές: ταυτοποιούν μια ουσία και δείχνουν αν είναι καθαρή.
Στα φυσικά φαινόμενα αλλάζουν μόνο φυσικές ιδιότητες (πήξη, εξάτμιση, διάλυση). Στα χημικά φαινόμενα, τις χημικές αντιδράσεις, προκύπτουν νέες ουσίες (καύση ξύλου, μούστος σε κρασί).

Όροι

(s), (l), (g): στερεό, υγρό, αέριο
στερεά κατάσταση: σταθερό σχήμα και σταθερός όγκος
υγρή κατάσταση: σταθερός όγκος, όχι σταθερό σχήμα
αέρια κατάσταση: ούτε σταθερό σχήμα ούτε όγκος
τήξη: από στερεό σε υγρό
πήξη: από υγρό σε στερεό
εξάτμιση: από υγρό σε αέριο
υγροποίηση: από αέριο σε υγρό
εξάχνωση: από στερεό κατευθείαν σε αέριο
πλάσμα: φορτισμένα και ουδέτερα σωματίδια
φυσική ιδιότητα: π.χ. χρώμα, πυκνότητα, σημείο βρασμού
χημική ιδιότητα: πώς αντιδρά η ουσία με άλλες
φυσικές σταθερές: σημείο τήξης και σημείο βρασμού
φυσικό φαινόμενο: αλλαγή χωρίς αλλαγή σύστασης
χημικό φαινόμενο: προκύπτουν νέες ουσίες
χημική αντίδραση: άλλο όνομα για το χημικό φαινόμενο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Ποια η διαφορά εντατικής και εκτατικής ιδιότητας;

Η εντατική δεν εξαρτάται από την ποσότητα: πυκνότητα, σημείο τήξης, σημείο βρασμού, χρώμα. Η εκτατική εξαρτάται: μάζα, όγκος, βάρος.

Γιατί χρησιμοποιούμε τις εντατικές για ταυτοποίηση;

Γιατί έχουν σταθερή τιμή για κάθε καθαρή ουσία, ανεξάρτητα από το πόση έχεις. Ένα σταγονίδιο νερό βράζει στους ίδιους 100 °C με έναν κουβά.

Πώς ξεχωρίζω φυσικό από χημικό φαινόμενο;

Ρώτα αν παράχθηκαν νέες ουσίες. Αν ναι, είναι χημικό. Οι αλλαγές κατάστασης και οι διαλύσεις είναι φυσικά φαινόμενα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα