Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το πολίτευμα δείχνει πώς οργανώνεται και ασκείται η κρατική εξουσία· μοναρχικό (απόλυτο ή συνταγματικό), ολιγαρχικό (π.χ. δικτατορία) ή δημοκρατικό.
Στη δημοκρατία ο λαός αποφασίζει με την αρχή της πλειοψηφίας, άμεσα (όπως στην αρχαία Αθήνα) ή μέσω αντιπροσώπων.
Οι αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες είναι βασιλευόμενες ή προεδρευόμενες κοινοβουλευτικές, ή προεδρικές (π.χ. ΗΠΑ, Κύπρος)· δημοψήφισμα και λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία είναι στοιχεία άμεσης δημοκρατίας.
Μετά τη δικτατορία (1967-1974), το δημοψήφισμα του 1974 κατάργησε τη βασιλεία και το Σύνταγμα του 1975 όρισε Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.
Το Σύνταγμα είναι ο ανώτατος νόμος· μπορεί να είναι ήπιο ή αυστηρό, και το ελληνικό είναι αυστηρό (άρθρο 120: το φυλάει ο πατριωτισμός των Ελλήνων).
Λαϊκή κυριαρχία: όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τον λαό (άρθρο 1) και την ασκεί το εκλογικό σώμα.
Κράτος δικαίου: νομιμότητα, προστασία δικαιωμάτων, ανεξάρτητοι δικαστές. Κοινωνικό κράτος: δωρεάν υπηρεσίες και κοινωνικά δικαιώματα για λιγότερες ανισότητες.
Διάκριση λειτουργιών: νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική λειτουργία σε χωριστά όργανα (άρθρο 26), με σχετική διάκριση στο ελληνικό Σύνταγμα.
Γιατί το πολίτευμα της Ελλάδας λέγεται Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία;
Δημοκρατία, γιατί οι εξουσίες πηγάζουν από τον λαό. Προεδρευόμενη, γιατί στην κορυφή του κράτους βρίσκεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που τον εκλέγει η Βουλή. Κοινοβουλευτική, γιατί ο λαός κυβερνά μέσω των βουλευτών του και η Κυβέρνηση προέρχεται από τη Βουλή.
Τι είναι το Σύνταγμα και γιατί το διεκδίκησαν οι λαοί;
Είναι ο θεμελιώδης νόμος, ανώτερος από κάθε άλλο νόμο. Οργανώνει την κρατική εξουσία και βάζει όρια στα όργανά της, κατοχυρώνει δικαιώματα και υποχρεώσεις και έτσι προστατεύει τον πολίτη από την αυθαιρεσία.
Τι σημαίνει κράτος δικαίου;
Ότι κάθε πράξη ενός οργάνου εξουσίας στηρίζεται στο Σύνταγμα και στους νόμους (αρχή της νομιμότητας), ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα προστατεύονται και ότι οι δικαστές είναι ανεξάρτητοι από την Κυβέρνηση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.