Κάθε κοινωνία έχει πολιτική οργάνωση. Το κεφάλαιο εξηγεί τη διαφορά Πολιτείας και κράτους, τις έννοιες έθνος και πατρίδα και τι σημαίνει να είσαι ενεργός πολίτης.
Γ΄ Γυμνασίου · Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή · Ενοτητα 7 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Κάθε κοινωνία είναι και πολιτική: κάποιοι έχουν την εξουσία να φτιάχνουν και να επιβάλλουν νόμους, από τον φύλαρχο ως τον λαό των σύγχρονων δημοκρατιών.
Η Πολιτεία (από την «πόλη») γεννήθηκε στην αρχαία Ελλάδα, όπου στην Αθήνα οι ίδιοι οι πολίτες αποφάσιζαν τους νόμους.
Ξαναεμφανίστηκε με τη Γαλλική Επανάσταση· σήμερα ο λαός αποφασίζει έμμεσα, μέσα από εκλεγμένους αντιπροσώπους.
Η σύγχρονη Πολιτεία ορίζει νόμους, δικαιώματα και υποχρεώσεις και ποινές μέσα από ανεξάρτητη δικαιοσύνη, και ρυθμίζει σχεδόν όλους τους θεσμούς.
Ο 19ος αιώνας, ο «αιώνας των εθνών», συνέδεσε το έθνος με τους αγώνες για ανεξαρτησία και δημοκρατία και γέννησε τα εθνικά κράτη.
Κράτος και έθνος δεν ταυτίζονται: υπάρχουν πολυεθνικά κράτη και ομογενείς σε άλλες χώρες· για τους Ευρωπαίους η εθνική ταυτότητα συμπληρώνεται από την ευρωπαϊκή.
Πολιτική είναι κάθε δράση που αφορά τη συλλογική ζωή· οι συγκρούσεις συμφερόντων βοηθούν όταν καταλήγουν σε διάλογο.
Ο ενεργός πολίτης ενημερώνεται για τοπικά ως παγκόσμια θέματα και συμμετέχει υπεύθυνα και αλληλέγγυα.
Πρόσωπα
Αριστοτέλης
καλό πολίτευμα όποιο υπηρετεί το κοινό καλό
Περικλής
στον Επιτάφιο, άχρηστος όποιος δεν μετέχει
Θουκυδίδης
κατέγραψε τον Επιτάφιο του Περικλή
Όροι
πολιτική κοινωνία
κοινωνία με πολιτική οργάνωση
Πολιτεία
συμβίωση ελεύθερων, συμμέτοχων πολιτών
κράτος
εξουσία σε έδαφος με σύνορα και λαό
υπήκοος
αυτός που υπακούει στους νόμους
άμεση δημοκρατία
οι ίδιοι οι πολίτες ψηφίζουν νόμους
έμμεση δημοκρατία
ο λαός αποφασίζει μέσω αντιπροσώπων
δημαγωγία
δημοκρατία στην υπηρεσία ιδιοτέλειας
πατρίδα
ο τόπος όπου γεννιέται και ζει κανείς
νόστος
η επιστροφή στην πατρίδα (Οδύσσεια)
έθνος
ομάδα με κοινό τόπο, πολιτισμό, ιστορία
εθνικό κράτος
κράτος με βάση την εθνική ταυτότητα
πολυεθνικό κράτος
πολίτες από διάφορες εθνότητες
Ομογένεια
Έλληνες πολίτες άλλων κρατών
πατριωτισμός
αγάπη και υπεράσπιση της πατρίδας
πολιτική
κάθε δράση για τη συλλογική ζωή
ενεργός πολίτης
ενημερώνεται και συμμετέχει υπεύθυνα
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια η διαφορά Πολιτείας και κράτους;
Το κράτος σημαίνει εξουσία επιβολής μέσα σε ορισμένα σύνορα, πάνω σε έναν λαό, και συνδέεται με τον υπήκοο που υπακούει στους νόμους. Η Πολιτεία είναι η οργανωμένη συμβίωση ελεύθερων πολιτών που συμμετέχουν στις αποφάσεις.
Τι είναι έθνος;
Μεγάλη ομάδα ανθρώπων δεμένη με έναν τόπο (χωρίς να ζει απαραίτητα εκεί), με κοινό πολιτισμό και ιστορία και με συνείδηση ότι είναι μία ομάδα. Γι' αυτό στο ελληνικό έθνος ανήκουν και οι Έλληνες της Ομογένειας.
Γιατί λέμε ότι και οι καθημερινές μας επιλογές είναι πολιτικές;
Γιατί πολιτική είναι κάθε δραστηριότητα που αφορά τη συλλογική ζωή. Όταν π.χ. θέλεις να σπουδάσεις, ζητάς από την Πολιτεία προετοιμασία, δίκαιη εισαγωγή και καλές σπουδές. Αυτό φέρνει και ευθύνες: ενημέρωση και υπεύθυνη συμμετοχή.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.