Ποιοι ψηφίζουν και για ποιες εκλογές, ποιες αρχές έχει η ψηφοφορία, πώς μοιράζονται οι έδρες με τα εκλογικά συστήματα, τι είναι τα κόμματα και η κοινωνία πολιτών, και ποιος είναι ο ρόλος των ΜΜΕ.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗΕΝΟΤΗΤΑ 915 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στο αντιπροσωπευτικό σύστημα ο λαός, δηλαδή το εκλογικό σώμα, εκλέγει βουλευτές, ευρωβουλευτές και όργανα της αυτοδιοίκησης και ψηφίζει σε δημοψηφίσματα.
Η ψηφοφορία είναι άμεση, μυστική, υποχρεωτική, προσωπική, ίση και καθολική· η καθολικότητα καθιερώθηκε το 1864 για τους άνδρες, οι γυναίκες ψήφισαν το 1952.
Εκλογικό σύστημα είναι ο τρόπος που οι ψήφοι γίνονται έδρες: πλειοψηφικό (απόλυτης ή σχετικής πλειοψηφίας), αναλογικό ή μικτό, όπως η ενισχυμένη αναλογική.
Κόμμα είναι μόνιμη ένωση πολιτών που θέλει να κερδίσει την πλειοψηφία και να κυβερνήσει ή να επηρεάσει ως αντιπολίτευση· το Σύνταγμα του 1975 τα αναγνώρισε πρώτο.
Ο πολυκομματισμός αφήνει να εκφραστεί η ποικιλία απόψεων μιας πλουραλιστικής κοινωνίας· νέα κινήματα (οικολογικά, φεμινιστικά, ειρηνιστικά) μπαίνουν στην πολιτική.
Οι εκλογές μόνες δεν αρκούν για τον έλεγχο της εξουσίας: χρειάζεται ενεργός πολίτης, ενημερωμένος και συμμέτοχος· όλοι μαζί αποτελούν την κοινωνία πολιτών.
Η κοινωνία πολιτών είναι αλληλέγγυα, ανοιχτή και δημοκρατική, με διαφάνεια στις αποφάσεις· ο νέος δρα ατομικά ή συλλογικά, π.χ. μέσω ΜΚΟ και εθελοντισμού.
Τα ΜΜΕ ενημερώνουν, μορφώνουν και φτιάχνουν το «πλανητικό χωριό», αλλά ως «τέταρτη εξουσία» κρύβουν τον κίνδυνο της παραπληροφόρησης.
Ποια προσόντα χρειάζεται κάποιος για να ψηφίσει στην Ελλάδα;
Ελληνική ιθαγένεια και ηλικία 18 ετών (από το 1983 με νόμο). Στις δημοτικές εκλογές ψηφίζουν και πολίτες άλλων κρατών της ΕΕ που μένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
Ποια η διαφορά πλειοψηφικού και αναλογικού συστήματος;
Στο πλειοψηφικό η περιφέρεια πάει σε όποιον πάρει τις περισσότερες ψήφους: βγαίνουν σταθερές κυβερνήσεις, αλλά τα μικρά κόμματα μένουν εκτός. Στο αναλογικό οι έδρες μοιράζονται ανάλογα με τις ψήφους, με βάση το εκλογικό μέτρο: η Βουλή μοιάζει με τον λαό, αλλά οι κυβερνήσεις δεν είναι πάντα σταθερές.
Γιατί τα ΜΜΕ λέγονται «τέταρτη εξουσία»;
Γιατί έχουν τεράστια δύναμη στην ενημέρωση και στη διαμόρφωση των πολιτών. Γι' αυτό υπάρχει κίνδυνος να τα ελέγχουν οικονομικά ή πολιτικά συμφέροντα και να παραπληροφορούν· το Σύνταγμα κατοχυρώνει την ελευθερία του τύπου και προβλέπει το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.