απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 62

Τέχνες στον κόσμο τον 20ό αιώνα

Στον 20ό αιώνα ο μοντερνισμός αλλάζει την τέχνη: η δημιουργία εκφράζει τον εσωτερικό κόσμο του καλλιτέχνη. Φοβισμός, εξπρεσιονισμός, κυβισμός, φουτουρισμός, αφηρημένη τέχνη, ντανταϊσμός, σουρεαλισμός και μπαουχάους ακολουθούνται από νέα ρεύματα, ενώ η τζαζ, το ροκ και ο κινηματογράφος αγγίζουν τις μάζες.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 6215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο μοντερνισμός: η τέχνη εκφράζει τον εσωτερικό κόσμο και το ασυνείδητο και κρίνεται από τη διαδικασία της δημιουργίας.
  2. Φοβισμός (1905): ένστικτο και καθαρό χρώμα (Ματίς)· εξπρεσιονισμός: παθιασμένο χρώμα, ομάδες Η Γέφυρα και Γαλάζιος Καβαλάρης.
  3. Κυβισμός (Πικάσο, Μπρακ): τέχνη της νόησης, ο τρισδιάστατος κόσμος στον δισδιάστατο πίνακα.
  4. Φουτουρισμός (1909, Μαρινέτι): απόρριψη του παρελθόντος· αφηρημένη τέχνη: ο Καντίνσκι ζωγραφίζει τον πρώτο ανεικονικό πίνακα (1910).
  5. Ο ντανταϊσμός γεννιέται από την αποστροφή για τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο· ο σουρεαλισμός του Μπρετόν (αρχές της δεκαετίας του 1920) με Μιρό, Ερνστ, Νταλί, Μαγκρίτ.
  6. Το μπαουχάους του Γκρόπιους (1919) φέρνει τη λειτουργική αρχιτεκτονική, που συνεχίζει ο Λε Κορμπιζιέ.
  7. Στον Μεσοπόλεμο οι ναζί διώκουν την πρωτοπορία ως «εκφυλισμένη τέχνη» και στη Σοβιετική Ένωση επιβάλλεται ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός· μεταπολεμικά έρχονται ο αφηρημένος εξπρεσιονισμός (Πόλοκ) και η pop art (Ουόρχολ).
  8. Μουσική: τζαζ, ροκ εν ρολ (Έλβις Πρίσλεϊ, Μπιτλς)· κινηματογράφος: Τσάπλιν, Αϊζενστάιν, ιταλικός νεορεαλισμός, γαλλική νουβέλ βαγκ.

Πρόσωπα

Ανρί Ματίς
φοβιστής ζωγράφος
Βασίλι Καντίνσκι
πρώτος αφηρημένος πίνακας, 1910
Πάμπλο Πικάσο
κυβιστής ζωγράφος
Μαρινέτι
κύριος εκφραστής του φουτουρισμού
Αντρέ Μπρετόν
πρωτεργάτης του σουρεαλισμού
Σαλβαδόρ Νταλί
σουρεαλιστής, Η επιμονή της μνήμης
Βάλτερ Γκρόπιους
αρχιτέκτονας του μπαουχάους
Λε Κορμπιζιέ
κορυφαίος αρχιτέκτονας του 20ού αιώνα
Τζάκσον Πόλοκ
αφηρημένος εξπρεσιονισμός
Άντι Ουόρχολ
κύριος εκπρόσωπος της pop art
Τσάρλι Τσάπλιν
ο θρυλικός Σαρλό του κινηματογράφου

Όροι

μοντερνισμός
τα καλλιτεχνικά ρεύματα του 20ού αιώνα
φοβισμός
fauves: αγρίμια, 1905
εξπρεσιονισμός
κυριαρχία του ενστίκτου για έκφραση
κυβισμός
ο τρισδιάστατος κόσμος σε δύο διαστάσεις
φουτουρισμός
1909, εξιδανίκευση του νέου
αφηρημένη τέχνη
χωρίς αναγνωρίσιμα θέματα
ντανταϊσμός
κοινά αντικείμενα ως έργα τέχνης
σουρεαλισμός
υπερρεαλισμός, όνειρο και ασυνείδητο
μπαουχάους
λειτουργική αρχιτεκτονική, 1919
σοσιαλιστικός ρεαλισμός
το αισθητικό δόγμα της ΕΣΣΔ
pop art
υψηλή τέχνη και λαϊκή κουλτούρα, 1960
τζαζ
μουσική με ρίζες στους Αφροαμερικανούς
νουβέλ βαγκ
το γαλλικό νέο κύμα του κινηματογράφου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι κοινό είχαν τα ρεύματα του μοντερνισμού;

Πίστευαν ότι η τέχνη δεν πρέπει να αντιγράφει τον εξωτερικό κόσμο αλλά να εκφράζει τον εσωτερικό κόσμο του δημιουργού, ότι μετρά η έκφραση του ασυνείδητου περισσότερο από τη λογική, και ότι τα έργα δεν κρίνονται με τα παλιά κριτήρια αλλά από τη διαδικασία της δημιουργίας τους.

Τι ήθελε να πετύχει ο κυβισμός;

Οι κυβιστές, με κύριους τον Πικάσο και τον Μπρακ, ήθελαν μια τέχνη που μιλά στη νόηση και προσπαθούσαν να δείξουν πάνω στο επίπεδο του καμβά πώς είναι ο κόσμος σε τρεις διαστάσεις. Με επιρροή από τη θεωρία της σχετικότητας, θεωρούσαν σχετική την εξωτερική εμφάνιση των πραγμάτων.

Τι ήταν το μπαουχάους;

Ρεύμα που γεννήθηκε το 1919 γύρω από τη σχολή σχεδίου του αρχιτέκτονα Βάλτερ Γκρόπιους στη Γερμανία. Έδινε προτεραιότητα στη λειτουργικότητα του κτιρίου και ήθελε να ενώσει την υψηλή τέχνη με την εφαρμοσμένη. Οι ναζί το είπαν «εκφυλισμένη τέχνη» και έκλεισαν τη σχολή.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.