απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 61

Επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στον κόσμο τον 20ό αιώνα

Ο 20ός αιώνας ονομάστηκε «αιώνας των επιστημονικών επαναστάσεων». Η κβαντική θεωρία, το νέο μοντέλο του ατόμου και η σχετικότητα αλλάζουν τη φυσική, η διαστημική, η ηλεκτρονική και η γενετική αλλάζουν την καθημερινή ζωή, και νέες επιστήμες του ανθρώπου, όπως η ψυχανάλυση, ανοίγουν νέους δρόμους.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 6115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Οι ανάγκες δύο παγκόσμιων πολέμων επιταχύνουν την επιστήμη, που μπαίνει στην καθημερινή ζωή· ο 20ός είναι ο «αιώνας των επιστημονικών επαναστάσεων».
  2. Φυσική: κβαντική θεωρία του Πλανκ (1900), το άτομο του Ράδερφορντ (1909), σχετικότητα του Αϊνστάιν (1905, 1916· Νόμπελ 1921).
  3. Από τη φυσική γεννιούνται η πυρηνική βιομηχανία και η διαστημική: Σπούτνικ (1957), Γκαγκάριν (1961), Άρμστρονγκ στη Σελήνη (1969).
  4. Η ηλεκτρονική φέρνει τηλεόραση, υπολογιστές και στο τέλος του αιώνα το Internet.
  5. Φράνκλιν, Κρικ και Γουότσον δείχνουν τη διπλή έλικα του DNA (1952-1953)· από τη δεκαετία του ’70 αναπτύσσεται η γενετική μηχανική και αργότερα η κλωνοποίηση (πρόβατο Ντόλι).
  6. Η ιατρική προοδεύει: ο Φλέμινγκ ανακαλύπτει την πενικιλίνη (1928), γίνονται μεταμοσχεύσεις και το 1978 γεννιέται το πρώτο παιδί από εξωσωματική γονιμοποίηση.
  7. Ο Φρόιντ θεμελιώνει την ψυχανάλυση, που μελετά το ασυνείδητο· η σχολή των Αννάλ (1929) στρέφει την ιστορία στην οικονομία, στην κοινωνία και στις νοοτροπίες.
  8. Η τεχνολογία διαδίδει τα πολιτιστικά αγαθά, αλλά γεννά και τη μαζική κουλτούρα χαμηλής ποιότητας.

Πρόσωπα

Μαξ Πλανκ
κβαντική θεωρία, 1900
Ερνστ Ράδερφορντ
το μοντέλο του ατόμου, 1909
Άλμπερτ Αϊνστάιν
θεωρία της σχετικότητας, Νόμπελ 1921
Γιούρι Γκαγκάριν
πρώτος άνθρωπος στο διάστημα, 1961
Νιλ Άρμστρονγκ
πρώτος άνθρωπος στη Σελήνη, 1969
Ρόζαλιντ Φράνκλιν
φυσικός, δομή του DNA
Φράνσις Κρικ και Τζέιμς Γουότσον
δομή του DNA, 1952-1953
Αλεξάντερ Φλέμινγκ
πενικιλίνη, 1928
Σίγκμουντ Φρόιντ
θεμελιωτής της ψυχανάλυσης

Όροι

κβάντα
διακριτές ποσότητες ενέργειας
κβαντική θεωρία
Πλανκ, 1900
πρωτόνια και νετρόνια
τα σωματίδια του πυρήνα
θεωρία της σχετικότητας
ο χρόνος και οι διαστάσεις είναι σχετικά
διαστημική
κατασκευή και εκτόξευση διαστημικών σκαφών
Σπούτνικ Ι
ο πρώτος δορυφόρος, 1957
Internet
το παγκόσμιο ηλεκτρονικό διαδίκτυο
DNA
γενετικός κώδικας σε διπλή έλικα
γενετική μηχανική
παρέμβαση στον γενετικό κώδικα
κλωνοποίηση
το πρόβατο Ντόλι
ψυχανάλυση
μελέτη του ασυνείδητου
ασυνείδητο
απωθημένες σκέψεις και επιθυμίες
σχολή των Αννάλ
ιστορία της οικονομίας και της κοινωνίας
μαζική κουλτούρα
μαζικά πολιτιστικά προϊόντα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες ήταν οι μεγάλες ανακαλύψεις της φυσικής στον 20ό αιώνα;

Ο Μαξ Πλανκ διατύπωσε την κβαντική θεωρία (1900): η ενέργεια εκπέμπεται σε διακριτές ποσότητες, τα κβάντα. Ο Ράδερφορντ περιέγραψε το άτομο με πυρήνα από πρωτόνια και νετρόνια και ηλεκτρόνια γύρω του (1909). Ο Αϊνστάιν με τη θεωρία της σχετικότητας (1905 και 1916) έδειξε ότι ο χρόνος και οι διαστάσεις των σωμάτων είναι σχετικά.

Ποιοι ήταν οι σταθμοί της κατάκτησης του διαστήματος;

Πρώτη η Σοβιετική Ένωση έστειλε σε τροχιά δορυφόρο, τον Σπούτνικ Ι, το 1957· το 1961 ο Γιούρι Γκαγκάριν έγινε ο πρώτος άνθρωπος στο διάστημα· το 1969 ο Αμερικανός Νιλ Άρμστρονγκ πάτησε πρώτος στη Σελήνη.

Τι ανακάλυψαν οι Φράνκλιν, Κρικ και Γουότσον;

Το 1952-1953 παρουσίασαν τη δομή του DNA: έχει μορφή διπλής έλικας, φτιάχνει πιστά αντίγραφα του εαυτού του και περνά τα κληρονομικά γνωρίσματα από γενιά σε γενιά. Από εκεί ξεκίνησε αργότερα η γενετική μηχανική.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.