απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 42

Πολιτικές διαστάσεις της κρίσης του 1929

Ο Μεσοπόλεμος είναι και πολιτική κρίση: πολλοί χάνουν την εμπιστοσύνη τους στη φιλελεύθερη δημοκρατία και στρέφονται στον κομμουνισμό ή στον φασισμό. Στη Σοβιετική Ένωση κυριαρχεί ο Στάλιν, στην Ιταλία ο Μουσολίνι και στη Γερμανία ο Χίτλερ.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 4215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η κρίση του Μεσοπολέμου είναι και ιδεολογική: κομμουνισμός και φασισμός ανταγωνίζονται απέναντι στη φιλελεύθερη δημοκρατία.
  2. Μετά τον Λένιν (1924) κυβερνά ο Στάλιν ως το 1953· η Σοβιετική Ένωση εκβιομηχανίζεται (1928-1941) με βίαιες μεθόδους και μεγάλο κόστος.
  3. Οι εξουσίες συγκεντρώνονται στην κορυφή, οι αντίπαλοι διώκονται και εκτελούνται· γεννιέται η προσωπολατρία, ο σταλινισμός.
  4. Στην Ιταλία ο Μουσολίνι ιδρύει το Εθνικό Φασιστικό Κόμμα (1921) και με την «πορεία προς τη Ρώμη» (1922) γίνεται πρωθυπουργός.
  5. Το φασιστικό κράτος είναι ολοκληρωτικό: ένα κόμμα, χειραγώγηση της νεολαίας, συντεχνίες αντί για συνδικάτα, προπαγάνδα.
  6. Στη Γερμανία το ναζιστικό κόμμα του Χίτλερ κερδίζει τους πληγέντες από την κρίση και στήριξη κεφαλαιούχων· ο Χίτλερ γίνεται καγκελάριος το 1933.
  7. Οι ναζί καίνε το Ράιχσταγκ, καταργούν τα κόμματα, καίνε βιβλία, διώχνουν διανοούμενους και καταδιώκουν όσους θεωρούν διαφορετικούς, κυρίως τους Εβραίους.
  8. Ως το τέλος του Μεσοπολέμου φασιστικού τύπου καθεστώτα κυριαρχούν σε πολλές χώρες· τα λαϊκά μέτωπα κυβερνούν για λίγο σε Γαλλία και Ισπανία, όπου νικά ο Φράνκο (1936-1939).

Πρόσωπα

Στάλιν
ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης, 1924-1953
Μπενίτο Μουσολίνι
ο «ντούτσε» της φασιστικής Ιταλίας
Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄
βασιλιάς που όρισε τον Μουσολίνι
Αδόλφος Χίτλερ
ο «φύρερ» της ναζιστικής Γερμανίας
Φράνκο
στρατηγός, νικητής του ισπανικού εμφυλίου
Αϊνστάιν
διανοούμενος που έφυγε από τη Γερμανία

Όροι

σταλινισμός
στρεβλώσεις του μαρξισμού επί Στάλιν
προσωπολατρία
λατρεία του ηγέτη
φασισμός
από το λατινικό fascio: δέσμη
«πορεία προς τη Ρώμη»
Οκτώβριος 1922
ολοκληρωτικό κράτος
κράτος που ελέγχει τα πάντα
ντούτσε
ηγέτης, ο Μουσολίνι
συντεχνίες
αντικατέστησαν τα συνδικάτα στην Ιταλία
ναζιστικό κόμμα
Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα, 1919
Ράιχσταγκ
η γερμανική Βουλή, πυρπολήθηκε το 1933
φύρερ
οδηγός, ηγέτης, ο Χίτλερ
κίτρινο άστρο
σήμα που υποχρεώθηκαν να φορούν οι Εβραίοι
λαϊκά μέτωπα
συμμαχίες φιλελεύθερων και αριστερών
ισπανικός εμφύλιος
1936-1939

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ονομάζουμε σταλινισμό;

Τις στρεβλώσεις του μαρξισμού στη Σοβιετική Ένωση του Στάλιν: βίαιη εκβιομηχάνιση με εκτοπίσεις και διώξεις, συγκέντρωση όλων των εξουσιών στην κορυφή, εκτελέσεις παλαιών μπολσεβίκων μετά από δίκες-παρωδίες (1936-1938) και λατρεία του ηγέτη.

Πώς πήρε την εξουσία ο Μουσολίνι;

Ίδρυσε το Εθνικό Φασιστικό Κόμμα το 1921 και οι ένοπλες ομάδες του τρομοκρατούσαν κομμουνιστές, σοσιαλιστές και συνδικαλιστές. Μετά την «πορεία προς τη Ρώμη» (Οκτώβριος 1922) ο βασιλιάς τον έκανε πρωθυπουργό, και ως το τέλος του 1926 έγινε απόλυτος κυρίαρχος, ο «ντούτσε».

Πώς έφτασε ο Χίτλερ στην εξουσία;

Το ναζιστικό κόμμα κέρδιζε οπαδούς από αγρότες, μικροαστούς και ανέργους, και μερίδα μεγάλων κεφαλαιούχων τον στήριξε για να σταματήσει τους κομμουνιστές. Με 37,4% το 1932 έγινε καγκελάριος τον Ιανουάριο του 1933· μετά τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ πήρε απόλυτες εξουσίες και έγινε «φύρερ».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.