απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 43

Η Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936

Το 1924 η Ελλάδα γίνεται αβασίλευτη δημοκρατία, αλλά ζει αστάθεια, δικτατορίες και κινήματα. Μετά τη βενιζελική τετραετία, την κρίση του 1932 και την παλινόρθωση της μοναρχίας (1935), ο Μεταξάς επιβάλλει με τον βασιλιά τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 4315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στις 25 Μαρτίου 1924 ανακηρύσσεται η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία, που επικυρώνεται με δημοψήφισμα.
  2. Το 1924-1928 υπάρχει κυβερνητική αστάθεια· δυναμώνει το εργατικό κίνημα με τη ΓΣΕΕ (1918) και το ΚΚΕ (όνομα από το 1924).
  3. Ο Πάγκαλος επιβάλλει δικτατορία (1925) και τον ανατρέπει ο Κονδύλης· η οικουμενική κυβέρνηση φέρνει το δημοκρατικό σύνταγμα του 1927.
  4. Ο Βενιζέλος κυβερνά 1928-1932: ανάπτυξη, εκπαιδευτική μεταρρύθμιση με δημοτική στα γυμνάσια, ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας (1930), αλλά και «ιδιώνυμο» (1929).
  5. Η κρίση του 1929 φέρνει πτώχευση το 1932· το 1933 κερδίζει το Λαϊκό κόμμα του Τσαλδάρη και γίνεται δολοφονική απόπειρα κατά του Βενιζέλου.
  6. Το βενιζελικό κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935 καταστέλλεται· ο Κονδύλης κάνει δικτατορία και επαναφέρει τη μοναρχία (Νοέμβριος 1935).
  7. Οι εκλογές του 1936 βγάζουν ισοπαλία και το ΚΚΕ γίνεται ρυθμιστής· ο Γεώργιος Β΄ κάνει πρωθυπουργό τον Μεταξά και μετά τις διαδηλώσεις της Θεσσαλονίκης επιβάλλεται η δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936.
  8. Ο Μεταξάς ιδρύει την ΕΟΝ, παίρνει κοινωνικά μέτρα όπως το ΙΚΑ, διώκει τους αντιπάλους του και στηρίζεται στη Βρετανία.

Πρόσωπα

Αλέξανδρος Παπαναστασίου
πρότεινε την αβασίλευτη δημοκρατία
Θεόδωρος Πάγκαλος
δικτάτορας το 1925
Γεώργιος Κονδύλης
ανέτρεψε τον Πάγκαλο, παλινόρθωση 1935
Ελευθέριος Βενιζέλος
πρωθυπουργός 1928-1932
Παναγής Τσαλδάρης
ηγέτης του Λαϊκού κόμματος
Γεώργιος Β΄
βασιλιάς, επέστρεψε το 1935
Ιωάννης Μεταξάς
δικτάτορας της 4ης Αυγούστου
Γιάννης Ρίτσος
ποιητής, Επιτάφιος (1936)

Όροι

Β΄ Ελληνική Δημοκρατία
ανακηρύχθηκε 25 Μαρτίου 1924
ΓΣΕΕ
Γενική Συνομοσπονδία Εργατών, 1918
ΚΚΕ
νέο όνομα του ΣΕΚΕ από το 1924
δικτατορία Πάγκαλου
1925
σύνταγμα του 1927
δημοκρατικό σύνταγμα
ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας
1930
«ιδιώνυμο»
νόμος του 1929 για διώξεις ιδεών
πτώχευση του 1932
συνέπεια της κρίσης του 1929
κίνημα του 1935
βενιζελικό, 1η Μαρτίου 1935
παλινόρθωση της μοναρχίας
Νοέμβριος 1935
δικτατορία της 4ης Αυγούστου
Μεταξάς, 1936
ΕΟΝ
Εθνική Οργάνωση Νεολαίας του Μεταξά
ΙΚΑ
Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ανακηρύχθηκε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία;

Μετά την ήττα στη Μικρά Ασία πολλοί θεωρούσαν υπεύθυνη τη μοναρχία. Ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου πρότεινε αβασίλευτη δημοκρατία· η Βουλή την ανακήρυξε στις 25 Μαρτίου 1924 και το δημοψήφισμα της 13ης Απριλίου 1924 την επικύρωσε.

Τι ήταν το «ιδιώνυμο»;

Νόμος του 1929, με πρόταση των Φιλελευθέρων, που επέτρεπε στο κράτος να συλλαμβάνει ή να απολύει όποιον θεωρούσε ότι διέδιδε ιδέες για βίαιη ανατροπή της κοινωνικής τάξης. Χρησιμοποιήθηκε για διώξεις κομμουνιστών και όσων έπαιρναν μέρος σε κοινωνικούς αγώνες.

Σε τι διέφερε η δικτατορία του Μεταξά από τον φασισμό και τον ναζισμό;

Ο Μεταξάς ήθελε καθεστώς σαν της Ιταλίας και της Γερμανίας, αλλά δεν υπήρχε μαζικό φασιστικό κόμμα και η ΕΟΝ δεν πρόλαβε να το αντικαταστήσει. Το καθεστώς του δεν είχε ποτέ ισχυρή κοινωνική στήριξη· ήταν ένα αυταρχικό κράτος που καταδίωκε τους αντιπάλους του, κυρίως τους κομμουνιστές.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.