8Γ

Στίξη

Το μάθημα εξηγεί γιατί υπάρχουν τα σημεία στίξης (αντικαθιστούν στο γραπτό τις παύσεις και τον επιτονισμό της φωνής), πότε βάζουμε κόμμα πριν από δευτερεύουσα πρόταση, και τον ρόλο της άνω τελείας, της παύλας, των εισαγωγικών και της άνω κάτω τελείας.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 8Γ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Στον προφορικό λόγο το νόημα και το συναίσθημα τα δείχνουν οι παύσεις και ο επιτονισμός της φωνής.
Στον γραπτό λόγο τα αντικαθιστούν τα σημεία στίξης, που δείχνουν και τις συντακτικές σχέσεις μέσα στην περίοδο.
Η ίδια φράση με άλλη στίξη (τελεία, θαυμαστικό, ερωτηματικό) διαβάζεται και εννοείται αλλιώς.
Κόμμα: οι ονοματικές δευτερεύουσες κατά κανόνα δε χωρίζονται από την κύρια, οι επιρρηματικές συνήθως χωρίζονται.
Άνω τελεία και παύλα: εξετάζουμε σε κείμενα τον ρόλο τους και διατυπώνουμε κανόνα.
Εισαγωγικά και άνω κάτω τελεία: εμφανίζονται όταν παραθέτουμε αυτούσια τα λόγια κάποιου.
Στη μοντέρνα ποίηση η στίξη συχνά λείπει εντελώς ή είναι ελάχιστη.

Όροι

στίξη: σημάδια που οργανώνουν τον γραπτό λόγο
επιτονισμός: ανεβοκατεβάσματα της φωνής
τελεία (.): κλείνει την περίοδο
κόμμα (,): μικρή παύση μέσα στην περίοδο
άνω τελεία (·): χωρίζει προτάσεις με στενή σχέση
ερωτηματικό (;): κλείνει την ευθεία ερώτηση
θαυμαστικό (!): δείχνει συναίσθημα ή έμφαση
άνω κάτω τελεία (:): πριν από παράθεση ή επεξήγηση
εισαγωγικά («»): κλείνουν αυτούσια λόγια ή τίτλο
παύλα: αλλαγή ομιλητή σε διάλογο
διπλή παύλα: κλείνει παρεμβολή μέσα σε περίοδο
αποσιωπητικά (...): κάτι μένει ανείπωτο
παρένθεση: κλείνει πρόσθετη πληροφορία
ονοματικές δευτερεύουσες: κατά κανόνα χωρίς κόμμα
επιρρηματικές δευτερεύουσες: συνήθως χωρίζονται με κόμμα
στίξη στη μοντέρνα ποίηση: συχνά λείπει ή είναι ελάχιστη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί χρησιμοποιούμε σημεία στίξης;

Γιατί στον γραπτό λόγο δεν έχουμε τις παύσεις και τα ανεβοκατεβάσματα της φωνής που δείχνουν το νόημα και το συναίσθημα στον προφορικό. Η στίξη τα αντικαθιστά και δείχνει επίσης πώς δένονται τα μέρη μιας περιόδου.

Πότε βάζω κόμμα πριν από δευτερεύουσα πρόταση;

Κατά κανόνα οι ονοματικές δευτερεύουσες (ειδικές, βουλητικές, ενδοιαστικές, πλάγιες ερωτηματικές) δε χωρίζονται με κόμμα από την κύρια, ενώ οι επιρρηματικές (χρονικές, αιτιολογικές, υποθετικές, εναντιωματικές κ.ά.) συνήθως χωρίζονται.

Πότε χρησιμοποιούμε την άνω κάτω τελεία;

Πριν από ευθύ λόγο ή αυτολεξεί παράθεση, πριν από απαρίθμηση και πριν από επεξήγηση ή συμπέρασμα αυτού που προηγήθηκε.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα