απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
8Δ

Σχήματα λόγου

Το μάθημα ξεχωρίζει την κύρια από τις δευτερεύουσες σημασίες μιας λέξης, ορίζει τα σχήματα λόγου και διδάσκει πέντε ακόμα: παρομοίωση, υπερβολή, λιτότητα, ειρωνεία και συνεκδοχή.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 8Δ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ελάχιστες λέξεις έχουν μία μόνο σημασία· από τις σημασίες μιας λέξης μία είναι η κύρια και οι άλλες δευτερεύουσες.
  2. Σχήματα λόγου λέγονται οι αποκλίσεις από την κύρια σημασία και οι ιδιαίτερες χρήσεις λέξεων σε ένα περιβάλλον επικοινωνίας.
  3. Προηγούμενες ενότητες έδωσαν τη μεταφορά και τη μετωνυμία.
  4. Παρομοίωση: τονίζουμε μια ιδιότητα συγκρίνοντας με κάτι πολύ γνωστό που την έχει, με το σαν ή το όπως.
  5. Υπερβολή: λέμε κάτι που ξεπερνά το πραγματικό, για να κάνουμε εντύπωση.
  6. Λιτότητα: λέμε το αντίθετο μιας λέξης μαζί με άρνηση.
  7. Ειρωνεία: λέμε κάτι με προσποίηση, εννοώντας το αντίθετο.
  8. Συνεκδοχή: το μέρος αντί για το όλο και αντίστροφα, η ύλη αντί για το αντικείμενο, ο παραγωγός αντί για το προϊόν.

Όροι

κύρια σημασία
η αρχική σημασία μιας λέξης
δευτερεύουσες σημασίες
οι άλλες σημασίες μιας λέξης
σχήματα λόγου
αποκλίσεις από την κύρια σημασία
παρομοίωση
σύγκριση με σαν ή όπως
υπερβολή
λέμε κάτι πέρα από το πραγματικό
λιτότητα
το αντίθετο μαζί με άρνηση
ειρωνεία
λέμε κάτι, εννοώντας το αντίθετο
συνεκδοχή
το μέρος αντί για το όλο
μεταφορά
λέξη με νέα σημασία λόγω ομοιότητας
μετωνυμία
λέξη αντί για κάτι που συνδέεται
«άσπρο σαν το χιόνι»
παράδειγμα παρομοίωσης
«σε περίμενα αιώνες»
παράδειγμα υπερβολής
«δεν είναι κακός»
παράδειγμα λιτότητας (= καλός)
«ένα κεφάλι 100 ευρώ»
συνεκδοχή: κεφάλι αντί για άτομο
«μπράβο, τα κατάφερες!»
ειρωνεία μετά από αποτυχία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι τα σχήματα λόγου;

Οι αποκλίσεις από την κύρια σημασία των λέξεων και οι ιδιαίτερες χρήσεις λέξεων ή φράσεων μέσα σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον επικοινωνίας.

Ποια η διαφορά παρομοίωσης και μεταφοράς;

Στην παρομοίωση συγκρίνουμε φανερά δύο πράγματα και βάζουμε υποχρεωτικά το σαν ή το όπως (π.χ. άσπρο σαν το χιόνι). Στη μεταφορά η σύγκριση δε λέγεται, η λέξη απλώς παίρνει τη νέα σημασία.

Τι είναι το σχήμα λιτότητας;

Όταν αντί για μια λέξη λέμε την αντίθετή της με άρνηση, π.χ. «δεν είναι άσχημη» αντί για «είναι ωραία», ή «δεν είναι λίγοι» αντί για «είναι πολλοί».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.