απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2Α

Εισαγωγικά κείμενα

Τα εισαγωγικά κείμενα της 2ης ενότητας («Γλώσσα, γλώσσες και πολιτισμοί του κόσμου») μιλούν για τη γλώσσα: πώς χάνονται οι γλώσσες, τη δύναμη της μητρικής γλώσσας, τη φτωχή «Νέα Ομιλία» του Όργουελ και ένα διαφημιστικό φυλλάδιο με λέξεις από πολλές γλώσσες.

Γ΄ Γυμνασίου · Γλώσσα · Ενοτητα 2Α · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η ενότητα ζητά να βρεθεί το κοινό θέμα των κειμένων και η σχέση του τέταρτου με τα άλλα.
  2. Κείμενο 1: σήμερα υπάρχουν περίπου 6.000 γλώσσες και σε έναν αιώνα οι μισές θα έχουν χαθεί· μια γλώσσα γεννιέται όταν πληθυσμοί απομονώνονται και οι διάλεκτοί τους χωρίζουν.
  3. Η μαζική επικοινωνία εμποδίζει τη γέννηση νέων γλωσσών, όπως στη βιολογία η εξαφάνιση οφείλεται κυρίως στις λιγότερες γεννήσεις.
  4. Κείμενο 2 (Αλεξάκης): ένας Αφρικανός κι ένας Έλληνας συγγραφέας συζητούν· για τον Αφρικανό, η γλώσσα σάνγκο είναι ίσως το τελευταίο όπλο ενός λαού που ζει ακόμη σαν αποικία.
  5. Κείμενο 3 (Όργουελ): η Νέα Ομιλία μικραίνει διαρκώς το λεξιλόγιο, ώστε να περιορίζεται η σκέψη.
  6. Κείμενο 4: διαφημιστικό φυλλάδιο με λέξεις από διάφορες γλώσσες, για συζήτηση σχετικά με τη σύνθεση και την κλίση ξένων λέξεων στα ελληνικά.

Πρόσωπα

Μπρους Κόνελ
γλωσσολόγος που ερεύνησε στο Καμερούν
Μπαγκόν
ο τελευταίος ομιλητής της γλώσσας Καμπάζε
Βασίλης Αλεξάκης
συγγραφέας του έργου «Οι ξένες λέξεις»
Τζωρτζ Όργουελ
συγγραφέας του «1984»

Όροι

Καμπάζε
γλώσσα που χάθηκε στο Καμερούν το 1995
διάλεκτος
παραλλαγή μιας γλώσσας σε έναν τόπο
απομόνωση πληθυσμών
προϋπόθεση για να γεννηθεί γλώσσα
πύργος της Βαβέλ
μύθος: η πολυγλωσσία ως θεϊκή κατάρα
κοσμοαντίληψη
χάνεται μαζί με κάθε γλώσσα
σάνγκο
γλώσσα της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας
γαλλικά
επίσημη γλώσσα της πρώην γαλλικής αποικίας
Νέα Ομιλία
γλώσσα που φτωχαίνει για να ελέγχει
μητρική γλώσσα
η πρώτη γλώσσα που μαθαίνει κανείς
διαφημιστικό φυλλάδιο
το είδος του τέταρτου κειμένου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς «πεθαίνει» μια γλώσσα κατά το πρώτο κείμενο;

Όταν πεθάνει ο τελευταίος άνθρωπος που τη μιλά, όπως έγινε με τη γλώσσα Καμπάζε στο Καμερούν το 1995. Σήμερα χάνονται πολλές γλώσσες, ενώ νέες δεν γεννιούνται, γιατί η μαζική επικοινωνία και οι μεταφορές καταργούν την απομόνωση που χρειάζεται για να γεννηθεί μια γλώσσα.

Τι χάνεται όταν χάνεται μια γλώσσα;

Κατά το κείμενο, μαζί της χάνεται και μια «κοσμοαντίληψη», ένας ιδιαίτερος τρόπος να βλέπει κανείς τον κόσμο, διαφορετικός από όλους τους άλλους.

Τι είναι η Νέα Ομιλία στο «1984» του Όργουελ;

Η γλώσσα μιας φανταστικής ολοκληρωτικής κοινωνίας, που φτωχαίνει κάθε χρόνο. Με λιγότερες λέξεις οι πολίτες έχουν λιγότερη δυνατότητα να σκεφτούν, και έτσι η γλώσσα γίνεται μέσο ελέγχου.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.