Γ΄ Επεισόδιο: στ. 1286-1424

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Γιατί

• Η Ελένη και ο Μενέλαος έχουν επινοήσει σχέδιο απόδρασης. Η Ελένη έχει μπει στο παλάτι να αλλάξει εμφάνιση, ενώ ο Μενέλαος κρύβεται στον τάφο του Πρωτέα.

Τι έγινε

1. Ο Θεοκλύμενος μπαίνει με δούλους, σκυλιά και δίχτυα, χαιρετά τον τάφο του πατέρα του και θυμώνει που ένας Έλληνας μπήκε στη χώρα χωρίς να τον δουν οι φρουροί.
2. Νομίζει ότι η Ελένη έφυγε και διατάζει να βγουν τα άρματα, όμως τη βρίσκει μπροστά στον τάφο με μαύρα ρούχα, κομμένα μαλλιά και δάκρυα.
3. Σε στιχομυθία η Ελένη του λέει ότι ο Μενέλαος πνίγηκε και ότι την είδηση την έφερε ο ναυαγός που κάθεται στον τάφο. Με δίσημα λόγια κρύβει την αλήθεια.
4. Η Ελένη δέχεται να τον παντρευτεί, πέφτει στα γόνατά του και ζητά να θάψει τον άντρα της όπως θάβουν οι Έλληνες τους πνιγμένους, με δώρα στο κύμα.
5. Ο Μενέλαος, ως δήθεν ναύτης, ζητά θυσία, άδειο στρωμένο κρεβάτι, όπλα, καρπούς και καράβι που θα βγει μακριά στο πέλαγος, για να μη φτάσει το μίασμα στην ακτή.
6. Ο Θεοκλύμενος δίνει φοινικικό πλοίο, δέχεται να πάει και η Ελένη, και υπόσχεται στον ξένο ρούχα και τροφές για τον γυρισμό του.
7. Ο Μενέλαος συμβουλεύει δήθεν την Ελένη να ξεχάσει τον πρώτο της άντρα, κι εκείνη τον στέλνει μέσα να πλυθεί και να αλλάξει ρούχα.

Τι άλλαξε

• Η πλεκτάνη ολοκληρώνεται: ο Θεοκλύμενος φαίνεται να έχει εξαπατηθεί και το σχέδιο απόδρασης έχει πια καράβι.

Πρόσωπα

Θεοκλύμενος

γιος του Πρωτέα και βασιλιάς, που βιάζεται να παντρευτεί την Ελένη

Ελένη

εξυφαίνει τον δόλο και παριστάνει τη χήρα για να σωθεί μαζί με τον Μενέλαο

Μενέλαος

ο άντρας της Ελένης, που βγαίνει από τον τάφο του Πρωτέα και παριστάνει τον ναύτη που είδε τον χαμό του

Θεονόη

αδελφή του Θεοκλύμενου· η Ελένη την αναφέρει ψέματα ως πηγή της είδησης

Πρωτέας

ο νεκρός πατέρας του Θεοκλύμενου, που ο τάφος του βρίσκεται δίπλα στο παλάτι

Όροι

στιχομυθία

μορφή διαλόγου που εδώ αρχίζει με τον στίχο «Τι τρέχει; Ποια σε βρήκε δυστυχία;»

δίσημος λόγος

λόγος με δύο σημασίες, όπως το «αυτός» της Ελένης, που εκείνη εννοεί τον Μενέλαο και ο Θεοκλύμενος τον ναυαγό

τραγική ειρωνεία

λόγια του ανυποψίαστου Θεοκλύμενου που αλλιώς τα καταλαβαίνουν όσοι ξέρουν την αλήθεια και αλλιώς όσοι την αγνοούν

είναι και φαίνεσθαι

η αντίθεση ανάμεσα σε αυτό που δείχνει κάποιος ότι είναι και στην πραγματική του ταυτότητα, όπως ο Μενέλαος ως ναυαγός

τραγικωμωδία

τραγωδία με έντονα κωμικά στοιχεία

πρόσφαγμα

προσφορά σφαχτού στον νεκρό, που πίστευαν ότι ικανοποιεί την ψυχή του

άφετα

ζώα για θυσία στους θεούς του Κάτω Κόσμου, χωρίς ελαττώματα, που έβοσκαν ελεύθερα στα ιερά

κενοτάφιο

αρχαία συνήθεια για νεκρούς που θάφτηκαν μακριά από την πατρίδα ή δεν βρέθηκαν μετά από μάχη ή ναυμαχία

μοναρχία

πολίτευμα όπου η εξουσία ανήκει σε ένα πρόσωπο, συνήθως βασιλιά ή αυτοκράτορα