Η 3η ενότητα ανοίγει με τους υδρογονάνθρακες, τις ενώσεις που έχουν μόνο άνθρακα και υδρογόνο και αποτελούν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Το κεφάλαιο τους ταξινομεί, εξηγεί την τέλεια και την ατελή καύση και εξετάζει τα καυσαέρια και τα μέτρα κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 3, ΚΕΦ. 115 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Αντικείμενο της οργανικής χημείας είναι οι ενώσεις του άνθρακα (εκτός από οξείδια του άνθρακα και ανθρακικά άλατα)· ο άνθρακας σχηματίζει πολλές ενώσεις γιατί τα άτομά του ενώνονται σε αλυσίδες και δακτυλίους.
Υδρογονάνθρακες είναι ενώσεις μόνο από C και H, πάνω από 7 εκατομμύρια· πηγή τους είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Άκυκλοι έχουν ανοικτή αλυσίδα (ευθεία ή διακλαδισμένη), κυκλικοί κλειστή· κορεσμένοι μόνο απλούς δεσμούς, ακόρεστοι διπλό ή τριπλό δεσμό.
Αλκάνια: άκυκλοι κορεσμένοι (CH₄, C₂H₆, C₃H₈)· αλκένια: με έναν διπλό δεσμό (CH₂=CH₂)· αλκίνια: με έναν τριπλό (HC≡CH).
Καύση είναι η αντίδραση με οξυγόνο που δίνει θερμότητα και φως· τα αέρια προϊόντα της λέγονται καυσαέρια. Το νερό ανιχνεύεται με άνυδρο CuSO₄ (γίνεται μπλε), το CO₂ με ασβεστόνερο (θολώνει).
Τέλεια καύση με αρκετό O₂ δίνει CO₂ και H₂O· ατελής καύση δίνει και CO ή αιθάλη. Σε κάθε χημική εξίσωση τα άτομα διατηρούνται.
Τα ορυκτά καύσιμα (γαιάνθρακες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) βγαίνουν από τη γη· η καύση τους είναι εξώθερμη και δίνει την ενέργεια της κοινωνίας μας.
Κατά της ρύπανσης: καταλυτικοί μετατροπείς (NOx → N₂, CO → CO₂), αφαίρεση θείου από τα καύσιμα, μέσα μαζικής μεταφοράς· συζητούνται ηλεκτρικά αυτοκίνητα, υδρογόνο, βιοαιθανόλη και βιομάζα.
Ενώσεις που αποτελούνται μόνο από άνθρακα και υδρογόνο. Με βάση την αλυσίδα είναι άκυκλοι (ανοικτή αλυσίδα, ευθεία ή διακλαδισμένη) ή κυκλικοί (δακτύλιος). Με βάση τους δεσμούς είναι κορεσμένοι (μόνο απλοί δεσμοί C-C) ή ακόρεστοι (με διπλό ή τριπλό δεσμό).
Ποια η διαφορά τέλειας και ατελούς καύσης;
Στην τέλεια καύση υπάρχει αρκετό οξυγόνο και ο άνθρακας γίνεται CO₂, π.χ. CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O. Στην ατελή το οξυγόνο δεν φτάνει και σχηματίζονται επίσης CO ή αιθάλη (καπνιά), όπως στη φλόγα ενός κεριού.
Ποια καυσαέρια είναι τοξικά;
Τα οξείδια του αζώτου NOx (φωτοχημικό νέφος, όξινη βροχή, όζον κοντά στο έδαφος), το μονοξείδιο του άνθρακα CO, που είναι δηλητηριώδες, και τα οξείδια του θείου SOx (όξινη βροχή). Το H₂O και το CO₂ δεν είναι τοξικά, αλλά το CO₂ είναι αέριο του θερμοκηπίου.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.