Τα αλογόνα της 17ης ομάδας «γεννούν άλατα»: είναι πολύ δραστικά αμέταλλα που ενώνονται εύκολα με τα μέταλλα. Το κεφάλαιο δίνει τη φυσική τους κατάσταση, δείχνει πώς τα ανιχνεύουμε με νιτρικό άργυρο και μετρά τις χρήσεις τους, από το PVC ως τους CFCs και την τρύπα του όζοντος.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 2, ΚΕΦ. 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Αλογόνα είναι τα στοιχεία της 17ης ομάδας: F, Cl, Br, I και το ασταθές At. Είναι πολύ δραστικά αμέταλλα και δεν βρίσκονται ελεύθερα.
Λέγονται αλογόνα (αλατογόνα) γιατί με τα μέταλλα σχηματίζουν άλατα.
Σε συνήθεις συνθήκες το F και το Cl είναι αέρια, το Br πτητικό υγρό, το I στερεό που εξαχνώνεται.
Με διάλυμα AgNO₃ τα ιόντα αλογόνων δίνουν δυσδιάλυτα ιζήματα: AgCl λευκό, AgBr λευκοκίτρινο, AgI κίτρινο.
Το χλώριο απολυμαίνει το νερό ύδρευσης και τις πισίνες· ενώσεις του χλωρίου είναι η χλωρίνη, το PVC και το παλιό εντομοκτόνο DDT.
Το τεφλόν, ένωση φθορίου και άνθρακα, είναι αντικολλητικό και αντέχει θερμοκρασίες και οξέα· ο AgBr χρησιμοποιήθηκε στο ασπρόμαυρο φιλμ και ο AgI στην τεχνητή βροχή.
Οι CFCs (ψυκτικά, προωθητικά σε σπρέι) καταστρέφουν το όζον της στρατόσφαιρας, το φίλτρο της υπεριώδους ακτινοβολίας.
Το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ (1987) απαγόρευσε τους CFCs· μετρήσεις του 2003 έδειξαν ότι η καταστροφή του όζοντος επιβραδύνεται.
Γιατί τα στοιχεία της 17ης ομάδας λέγονται αλογόνα;
Γιατί όταν ενώνονται με μέταλλα σχηματίζουν άλατα, άρα «γεννούν άλατα» (αλατογόνα). Στην ομάδα ανήκουν τα F (φθόριο), Cl (χλώριο), Br (βρόμιο), I (ιώδιο) και το ασταθές At (άστατο), όλα πολύ δραστικά αμέταλλα που δεν βρίσκονται ελεύθερα στη φύση.
Πώς καταλαβαίνουμε αν ένα διάλυμα περιέχει ιόντα χλωρίου, βρωμίου ή ιωδίου;
Προσθέτουμε λίγο διάλυμα νιτρικού αργύρου AgNO₃. Σχηματίζεται δυσδιάλυτο ίζημα: λευκό AgCl με Cl⁻, λευκοκίτρινο AgBr με Br⁻, κίτρινο AgI με I⁻, π.χ. Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl.
Γιατί απαγορεύτηκαν οι χλωροφθοράνθρακες (CFCs);
Στη στρατόσφαιρα διασπώνται και δίνουν άτομα χλωρίου, που καταστρέφουν το όζον με αλυσιδωτή αντίδραση: ένα άτομο Cl μπορεί να διαλύσει 100.000 μόρια O₃. Το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ (1987) τους αντικατέστησε με άλλες ενώσεις.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.