απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 1, κεφ. 2

Οι βάσεις

Οι βάσεις είναι το «αντίθετο» των οξέων: τα διαλύματά τους έχουν καυστική γεύση και σαπωνοειδή αφή, δίνουν ανιόντα υδροξειδίου OH⁻ στο νερό και έχουν pH πάνω από 7.

Γ΄ Γυμνασίου · Χημεία · Ενότητα 1, κεφ. 2 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ασβεστόνερο, καθαριστικό τζαμιών και αποφρακτικό σωληνώσεων έχουν pH πάνω από 7: περιέχουν βάσεις και λέγονται βασικά ή αλκαλικά διαλύματα.
  2. Βασικός χαρακτήρας είναι οι κοινές ιδιότητες των βασικών διαλυμάτων: καυστική γεύση, σαπωνοειδής αφή, αλλαγή του χρώματος των δεικτών.
  3. Ο Arrhenius εξήγησε ότι όλα τα διαλύματα βάσεων περιέχουν ανιόντα υδροξειδίου OH⁻, και σε αυτά οφείλονται οι κοινές ιδιότητες.
  4. Συνηθισμένες βάσεις: NaOH, KOH, Ca(OH)₂, Ba(OH)₂ και η αμμωνία NH₃, που με το νερό δίνει NH₄⁺ και OH⁻.
  5. Σε κάθε βασικό διάλυμα τα OH⁻ είναι περισσότερα από τα H⁺, άρα στους 25 °C ισχύει pH > 7, πρακτικά έως 14.
  6. Συνοψίζοντας: όξινο pH < 7, ουδέτερο pH = 7, βασικό pH > 7 (στους 25 °C).
  7. Η βιομηχανική σύνθεση της αμμωνίας από άζωτο και υδρογόνο (μέθοδος Haber) έδωσε αζωτούχα λιπάσματα και άνοιξε τον δρόμο για την «πράσινη επανάσταση».

Πρόσωπα

Svante Arrhenius
όρισε τις βάσεις με τα ανιόντα OH⁻
Fritz Haber
συνέθεσε αμμωνία από N₂ και H₂ το 1909
Carl Bosch
μεταλλουργός, υλικά για υψηλές πιέσεις
Alwin Mittasch
ειδικός στους καταλύτες της σύνθεσης NH₃

Όροι

βάση κατά Arrhenius
ένωση που στο νερό δίνει ανιόντα OH⁻
βασικός χαρακτήρας
οι κοινές ιδιότητες των διαλυμάτων βάσεων
αλκαλικό διάλυμα
βασικό διάλυμα, με pH > 7
pH βασικού διαλύματος
pH > 7, πρακτικά έως 14 (στους 25 °C)
σε διάλυμα βάσης
πλήθος OH⁻ > πλήθος H⁺
NaOH
υδροξείδιο του νατρίου
KOH
υδροξείδιο του καλίου
Ca(OH)₂
υδροξείδιο του ασβεστίου
Ba(OH)₂
υδροξείδιο του βαρίου
NH₃
αμμωνία
NH₄⁺
ιόν αμμωνίου
μπλε της βρωμοθυμόλης
κίτρινο σε οξύ, μπλε σε βάση
σαπωνοειδής αφή
γλιστερή αφή σαν σαπούνι
μέθοδος Haber
σύνθεση αμμωνίας από άζωτο και υδρογόνο

Χρονολογίες

1909
Ο Haber συνθέτει αμμωνία από άζωτο και υδρογόνο
1913
Η BASF αρχίζει τη βιομηχανική παραγωγή αμμωνίας
1918
Ο Haber παίρνει το βραβείο Nobel Χημείας

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες κοινές ιδιότητες έχουν τα διαλύματα των βάσεων;

Έχουν καυστική γεύση, γλιστερή σαν σαπούνι αφή και αλλάζουν το χρώμα των δεικτών, αλλά σε άλλο χρώμα από τα οξέα: το μπλε της βρωμοθυμόλης γίνεται μπλε σε βάση και κίτρινο σε οξύ. Το σύνολο αυτών των ιδιοτήτων λέγεται βασικός χαρακτήρας. Βάσεις του εργαστηρίου δεν δοκιμάζονται ποτέ.

Τι είναι βάση σύμφωνα με τον Arrhenius;

Κάθε ένωση που, όταν διαλύεται στο νερό, δίνει ανιόντα υδροξειδίου OH⁻, π.χ. NaOH → Na⁺ + OH⁻. Η αμμωνία NH₃ αντιδρά με το νερό και δίνει NH₄⁺ και OH⁻.

Ποιο διάλυμα είναι πιο βασικό, με pH 9 ή με pH 11;

Αυτό με pH 11. Στα βασικά διαλύματα τα OH⁻ είναι περισσότερα από τα H⁺ και το pH βρίσκεται πρακτικά από 7 έως 14· όσο μεγαλύτερο το pH, τόσο πιο βασικό το διάλυμα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.