απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 5, Ενότητα 6

Ο Πλωτίνος και το «τέλος» της ανθρώπινης ζωής

Η έκτη ενότητα παρουσιάζει τον Πλωτίνο, που ακολουθώντας τον Πλάτωνα θεωρεί σκοπό της ζωής την «ομοίωση με τον θεό»: η ψυχή φεύγει από το κακό του αισθητού κόσμου και, μέσω της φρόνησης, της δικαιοσύνης, της ευσέβειας και της κάθαρσης, στρέφεται στο Αγαθό.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΕΦ. 5, ΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Πλωτίνος (204/5 έως 270 μ.Χ.), από τη Λυκόπολη της Αιγύπτου, δίδαξε στη Ρώμη στα ελληνικά· είναι ο θεμελιωτής του Νεοπλατωνισμού.
  2. Στις Εννεάδες αρχίζει τη συζήτηση για τις αρετές με την ιδέα του Πλάτωνα ότι για να αποφύγουμε το κακό πρέπει να εξομοιωθούμε με τον θεό.
  3. Στις αρετές που φέρνουν την ομοίωση ο Πλωτίνος προσθέτει την ευσέβεια, που δεν υπάρχει στη λίστα του Πλάτωνα.
  4. Η ομοίωση προϋποθέτει ότι ο θεός είναι ενάρετος· ο θεός αυτός είναι η Ψυχή του κόσμου και ό,τι κυβερνά μέσα της, με θαυμαστή φρόνηση.
  5. Οι ατομικές ψυχές είναι όψεις της Ψυχής του κόσμου· η ένωση γίνεται με την κάθαρση και τις αρετές.
  6. Η ηθική του Πλωτίνου δεν προετοιμάζει για την πράξη αλλά για μια μυστική ένωση με το απόλυτο Εν.
  7. Αλληγορικά, η ψυχή πρέπει να φύγει όπως ο Οδυσσέας από την Κίρκη και την Καλυψώ, για την αληθινή πατρίδα της.
  8. Το Αγαθό είναι αύταρκες, μέτρο και όριο των πάντων και πηγή νου, ουσίας, ψυχής και ζωής.

Πρόσωπα

Πλωτίνος
θεμελιωτής του Νεοπλατωνισμού
Πλάτων
η «ομοίωση με τον θεό» προέρχεται από αυτόν
Οδυσσέας
σύμβολο της ψυχής που γυρίζει στην πατρίδα
Υπατία
νεοπλατωνική φιλόσοφος της Αλεξάνδρειας
Φίλων ο Αλεξανδρεύς
συνδύασε τον Πλατωνισμό με τον Ιουδαϊσμό
Απόστολος Παύλος
μίλησε στον Άρειο Πάγο στους Αθηναίους

Όροι

ὁμοίωσις θεῷ
εξομοίωση με τον θεό, σκοπός της ζωής
τέλος
ο απώτερος σκοπός της ζωής
κακό
έλλειψη του Αγαθού, στην ύλη
φυγή της ψυχής
απομάκρυνση από τον αισθητό κόσμο
κάθαρσις
καθαρισμός, εξαγνισμός της ψυχής
Ψυχή του κόσμου
η ανώτατη κοσμική δύναμη
Νους
ο κόσμος των ιδεών, δρόμος προς το Εν
Εν
το απόλυτο Αγαθό, αρχή των πάντων
αισθητός κόσμος
ο κόσμος των αισθήσεων, της ύλης
νοητός κόσμος
ο κόσμος των ιδεών
κάλλος
ομορφιά· της ψυχής ανώτερη από της φύσης
Εννεάδες
54 πραγματείες σε έξι ομάδες των εννέα
μυστική ένωση
ο στόχος της ηθικής του Πλωτίνου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιο είναι για τον Πλωτίνο το «τέλος» της ανθρώπινης ζωής;

Η ομοίωση με τον θεό (ὁμοίωσις θεῷ), όπως έλεγε και ο Πλάτων. Αφού τα κακά βρίσκονται στον κόσμο μας, η ψυχή πρέπει να «φύγει» από εδώ, και αυτό γίνεται όταν με τη φρόνηση γινόμαστε δίκαιοι, ευσεβείς και γενικά ενάρετοι.

Πού βρίσκεται το κακό κατά τον Πλωτίνο;

Όχι στη νόηση ή στην ψυχή· το κακό ανήκει στην ύλη, στον κόσμο των αισθήσεων, είναι έλλειψη του Αγαθού. Η ψυχή τείνει προς την ύλη, μπορεί όμως να ελευθερωθεί και, μέσω του Νου, να φτάσει στο Εν, το Αγαθό.

Πώς «σμιλεύει» κανείς την ψυχή του;

Όπως ο γλύπτης αφαιρεί, λειαίνει και καθαρίζει το μάρμαρο ώσπου να φανεί ωραίο πρόσωπο, έτσι κι εμείς αφαιρούμε τα περιττά, ισιώνουμε τα στραβά και φωτίζουμε τα σκοτεινά, ώσπου να λάμψει μέσα μας η αρετή. Η ψυχή, όταν γίνει ωραία, ξεπερνά σε ομορφιά κάθε φυσικό τοπίο και κάθε έργο τέχνης.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.