απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 5, Ενότητα 4

Η πολιτεία και ο πολίτης στη στωική φιλοσοφία

Η τέταρτη ενότητα παρουσιάζει τις απόψεις του Μάρκου Αυρήλιου για την κοινωνία: κάθε άνθρωπος είναι μέρος ενός κοινωνικού συνόλου, οι πράξεις του πρέπει να ωφελούν όλους, και όλοι οι άνθρωποι είναι συγγενείς, πολίτες του κόσμου.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΕΦ. 5, ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Για τους Στωικούς η κοινωνική και η ατομική ζωή είναι μέρη της φύσης και υπακούουν στον ίδιο φυσικό νόμο.
  2. Όλοι οι άνθρωποι έχουν λογική ικανότητα και φυσική κλίση για κοινωνική ζωή, άρα οι πράξεις τους πρέπει να ταιριάζουν στη φύση τους.
  3. Ο φόβος των στάσεων έκανε αναγκαίες τις αρετές της ομόνοιας, της συμφιλίωσης και της σωφροσύνης.
  4. Η αρμονική προσωπικότητα τελειοποιείται μόνο μέσα στην κοινότητα, με οικογενειακά, επαγγελματικά, θρησκευτικά και πολιτικά καθήκοντα.
  5. Ο Μάρκος Αυρήλιος θα στρέφει κάθε προσπάθεια στο κοινό συμφέρον· έτσι η ζωή του θα είναι ευτυχισμένη, όπως του πολίτη που ωφελεί τους συμπολίτες του.
  6. Ο Χρύσιππος ονομάζει τον φυσικό νόμο βασιλιά θεών και ανθρώπων και μέτρο του δίκαιου και του άδικου.
  7. Ο Επίκουρος λέει ότι ο σοφός δεν ανακατεύεται με την πολιτική χωρίς σοβαρό λόγο, ενώ ο Ζήνων ότι ανακατεύεται εκτός αν κάτι τον εμποδίσει.

Πρόσωπα

Μάρκος Αυρήλιος
Ρωμαίος αυτοκράτορας (161 έως 180 μ.Χ.) και στωικός
Χρύσιππος
ο φυσικός νόμος βασιλεύει σε θεούς και ανθρώπους
Επίκουρος
ο σοφός μένει μακριά από την πολιτική
Ζήνων ο Κιτιεύς
ο σοφός μετέχει στην πολιτική
Ηρώδης ο Αττικός
δάσκαλος του Μάρκου Αυρήλιου στα ελληνικά
Γαληνός
γιατρός του Μάρκου Αυρήλιου

Όροι

συμπλήρωμα κοινωνικού συστήματος
ο άνθρωπος ως μέρος του συνόλου
κοινωφελής σκοπός
όφελος για όλη την κοινωνία
στασιαστική πράξη
πράξη που διασπά την ενότητα
ομόνοια
κοινωνική συναίνεση για το καλό της πόλης
σωφροσύνη
συνετή συμπεριφορά
συγγένεια των ανθρώπων
όλοι είμαστε μέλη μιας ανθρωπότητας
οικείωσις
οι δεσμοί συγγένειας και φιλίας
φυσικός νόμος
κριτήριο του καλού και του κακού
ανθρωπισμός
ο άνθρωπος πάνω από κάθε άλλη αξία
κοσμοπολίτης
πολίτης όλου του κόσμου
κοσμοπολιτισμός
όλοι αδέλφια σε μια οικουμενική πολιτεία
Τὰ εἰς ἑαυτόν
τα ελληνικά σημειωματάρια του Μ. Αυρήλιου
ἔνδον σκάπτε
το έμβλημα της στωικής στάσης

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ζητά ο Μάρκος Αυρήλιος από κάθε πράξη του ανθρώπου;

Να συμπληρώνει την κοινωνική ζωή, όπως ο ίδιος ο άνθρωπος συμπληρώνει το κοινωνικό σύνολο. Μια πράξη που δεν συντελεί, κοντά ή μακριά, σε κοινωφελή σκοπό διασπά τη ζωή του συνόλου και είναι «στασιαστική».

Γιατί ο Μάρκος Αυρήλιος δεν μπορεί να οργιστεί με τον συγγενή του;

Γιατί πιστεύει ότι οι άνθρωποι φτιάχτηκαν να συνεργάζονται, όπως συνεργάζονται στο σώμα τα μέλη του, π.χ. τα χέρια με τα πόδια· η αντίπραξη, η αγανάκτηση και η αποστροφή είναι αφύσικες. Ότι όλοι οι άνθρωποι είναι συγγενείς είναι ιδέα του στωικού ανθρωπισμού.

Τι σημαίνει ότι ο στωικός σοφός είναι κοσμοπολίτης;

Ότι ζει ως πολίτης όλου του κόσμου, πέρα από τις τοπικές πολιτισμικές και πολιτικές διαφορές. Μπορεί όμως να μετέχει στους θεσμούς και να κυβερνά δίκαια, όπως ο Μάρκος Αυρήλιος, που έβλεπε τον εαυτό του υπηρέτη της ανθρωπότητας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.