απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 5, Ενότητα 2

Επίκουρος, ηδονή και ευδαιμονία

Η δεύτερη ενότητα παρουσιάζει τον ηθικό ηδονισμό του Επίκουρου, από την Επιστολή προς Μενοικέα: η ευδαιμονία είναι υγεία του σώματος και ηρεμία της ψυχής, η ηδονή είναι η απουσία πόνου και ταραχής, και οδηγός για σωστές επιλογές είναι η φρόνηση.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΕΦ. 5, ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Επίκουρος (Σάμος 341, Αθήνα 270 π.Χ.) ίδρυσε τον Κήπο· σώζονται τρεις επιστολές του, οι Κύριαι δόξαι και μια συλλογή αφορισμών.
  2. Η ηθική του λέγεται ηθικός ηδονισμός, γιατί στηρίζεται στην ηδονή ως βασικό συστατικό της ευτυχισμένης ζωής.
  3. Σκοπός της ευτυχισμένης ζωής είναι η υγεία του σώματος και η ηρεμία της ψυχής· ό,τι κάνουμε το κάνουμε για να μην πονάμε και να μη φοβόμαστε.
  4. Υπάρχουν ηδονές των αισθήσεων, όταν φεύγει ο πόνος μιας έλλειψης, και σταθερές ψυχικές ηδονές, όπως το αίσθημα πληρότητας.
  5. Η γλύκα της ζωής δεν έρχεται από τα πλούσια τραπέζια αλλά από τον νηφάλιο στοχασμό που διώχνει τις δοξασίες που ταράζουν την ψυχή.
  6. Υπέρτατο αγαθό και πηγή όλων των αρετών είναι η φρόνηση· δεν ζει κανείς ευχάριστα χωρίς γνώση, ομορφιά και δικαιοσύνη.
  7. Η φιλία είναι για τον Επίκουρο το σημαντικότερο δώρο της σοφίας για την ευτυχία· ούτε τα πλούτη ούτε η δόξα λυτρώνουν την ψυχή από την ταραχή.

Πρόσωπα

Επίκουρος
ιδρυτής του Κήπου, δάσκαλος της αταραξίας
Μενοικέας
αποδέκτης της επιστολής του Επίκουρου
Φιλόδημος
επικούρειος που διασώζει την Τετραφάρμακο
Διογένης Λαέρτιος
μας παραδίδει τις Κύριαι δόξαι
Σέξτος ο Εμπειρικός
διασώζει τον ορισμό της φιλοσοφίας του Επίκουρου

Όροι

ηθικός ηδονισμός
η ηδονή ως βάση της ευτυχισμένης ζωής
ηδονή (Επίκουρος)
ούτε πόνος στο σώμα ούτε ταραχή
αταραξία
ψυχική γαλήνη, το ιδανικό της ζωής
φυσικές και αναγκαίες επιθυμίες
π.χ. το νερό· χωρίς αυτές έρχεται πόνος
φυσικές, όχι αναγκαίες
π.χ. τα εκλεκτά φαγητά
κενές επιθυμίες
από ματαιοδοξία, π.χ. κοινωνική άνοδος
στατική ηδονή
σταθερή ψυχική ηδονή, πληρότητα
φρόνηση
υπέρτατο αγαθό, πηγή των αρετών
Τετραφάρμακος
τέσσερις αλήθειες ενάντια στο άγχος
Κήπος
η σχολή και κοινότητα του Επίκουρου
Κύριαι δόξαι
συλλογή γνωμικών του Επίκουρου
φιλία
το μεγαλύτερο αγαθό της σοφίας
φιλοσοφία (Επίκουρος)
λόγοι που κάνουν τη ζωή ευτυχισμένη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς χωρίζει ο Επίκουρος τις επιθυμίες;

Σε φυσικές και κενές (χωρίς ουσία). Οι φυσικές είναι είτε αναγκαίες, όπως η επιθυμία για νερό, είτε απλώς φυσικές, όπως για εκλεκτά φαγητά· οι κενές, όπως η επιθυμία για κοινωνική άνοδο, βγαίνουν από τη ματαιοδοξία. Οι αναγκαίες, αν δεν ικανοποιηθούν, φέρνουν πόνο ή θάνατο.

Τι εννοεί ο Επίκουρος με την ηδονή;

Όχι τις απολαύσεις των ασώτων και τα γλέντια, αλλά την κατάσταση όπου ούτε το σώμα πονά ούτε η ψυχή ταράζεται. Τη χρειαζόμαστε όταν η έλλειψή της μας πονά· είναι το πρώτο και έμφυτο αγαθό, αρχή και τέλος της ευτυχισμένης ζωής.

Τι είναι η Επικούρεια Τετραφάρμακος;

Τέσσερις αλήθειες για να ζει κανείς χωρίς άγχος: ο θεός δεν πρέπει να μας φοβίζει, ο θάνατος να μη μας ταράζει, το καλό κερδίζεται χωρίς κόπο και το δεινό υπομένεται.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.