απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 5, Ενότητα 1

Οι Κυνικοί, το διδακτό της αρετής και η ευδαιμονία

Η πρώτη ενότητα του πέμπτου κεφαλαίου παρουσιάζει τους Κυνικούς, τον Αντισθένη, τον Διογένη και τον Κράτη: υιοθετούν τη σωκρατική ηθική, διδάσκουν ότι η αρετή διδάσκεται και αρκεί για την ευτυχία, και προβάλλουν το πρότυπο του λιτού, αυτάρκους, περιπλανώμενου σοφού.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΕΦ. 5, ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Αντισθένης (455 έως 360 π.Χ.), μαθητής των σοφιστών και του Σωκράτη, ίδρυσε την κυνική φιλοσοφία και δίδασκε στο Κυνόσαργες.
  2. Από αυτόν ξεκίνησαν η απάθεια του Διογένη, η αυτοκυριαρχία του Κράτη και η καρτερικότητα του Ζήνωνα, του ιδρυτή της Στοάς.
  3. Για τους Κυνικούς η αρετή είναι πράξη και άσκηση, όχι περίπλοκη επιχειρηματολογία· ο κυνικός βίος ενώνει ασκητισμό και ηθική πρόκληση.
  4. Η ευγένεια δεν είναι θέμα καταγωγής αλλά αρετής, και αποκτιέται με άσκηση.
  5. Η ασημότητα, η ζωή στην αφάνεια, θεωρείται καλό, ισάξιο με την κυνική άσκηση.
  6. Ο Διογένης από τη Σινώπη αμφισβητούσε τους κανόνες της δημόσιας ζωής· είπε στον Αλέξανδρο να μην του κρύβει τον ήλιο.
  7. Ο Κράτης ο Θηβαίος, φημισμένος για τη λιτότητά του, πέταξε το χρυσάφι του στη θάλασσα για να νικήσει την απληστία.
  8. Ο γνήσιος κυνικός ξεχωρίζει από τον λογισμό και τις αρχές του, όχι από το τριμμένο ρούχο, το σακούλι και το ραβδί.

Πρόσωπα

Αντισθένης
μαθητής του Σωκράτη, ιδρυτής του Κυνισμού
Διογένης ο Κυνικός
από τη Σινώπη, ο «κύων»
Κράτης ο Θηβαίος
κυνικός της αυτοκυριαρχίας και της λιτότητας
Ζήνων
ιδρυτής της Στοάς, επηρεασμένος από τους Κυνικούς
Σωκράτης
το πρότυπο ψυχικής δύναμης για τον Αντισθένη
Μέγας Αλέξανδρος
συνάντησε τον Διογένη στο Κράνειο
Διογένης Λαέρτιος
βιογράφος που διασώζει τις απόψεις τους

Όροι

Κυνισμός
φιλοσοφία της λιτής, αντισυμβατικής ζωής
Κυνόσαργες
το γυμναστήριο όπου δίδασκε ο Αντισθένης
κύων
το προσωνύμιο του Διογένη
διδακτό της αρετής
η αρετή μπορεί να διδαχθεί
αυτάρκεια
ο σοφός δεν χρειάζεται τίποτα εξωτερικό
απάθεια
απαλλαγή από τα πάθη
αυτοκυριαρχία
έλεγχος του εαυτού
καρτερικότητα
αντοχή στις δυσκολίες
άσκηση
η αρετή κατακτιέται με πράξη
ασημότητα
ζωή στην αφάνεια, καλό για τους Κυνικούς
νόμος της αρετής
ο οδηγός του σοφού, όχι οι νόμοι
περιπλανώμενος σοφός
το νέο πρότυπο φιλοσόφου
ελευθεροστομία
παρρησία, να λες ελεύθερα τη γνώμη σου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες ήταν οι βασικές απόψεις του Αντισθένη για την αρετή;

Ότι η αρετή διδάσκεται και, όταν κατακτηθεί, δεν χάνεται· ότι ευγενείς είναι οι ενάρετοι· ότι η αρετή αρκεί για την ευτυχία και χρειάζεται μόνο δύναμη ψυχής σαν του Σωκράτη· ότι είναι θέμα πράξεων, όχι πολλών λόγων.

Τι σημαίνει η αυτάρκεια του κυνικού σοφού;

Να ζει απλά και λιτά, ελεύθερος από εξωτερικούς καταναγκασμούς όπως ο πλούτος και η ηδονή. Όποιος ελευθερωθεί από τα πάθη γίνεται αυτάρκης και φτάνει στην ευδαιμονία· ο σοφός ζει με τον νόμο της αρετής, όχι με τους νόμους της πόλης.

Πώς πήρε το όνομά του ο Κυνισμός;

Κατά μία άποψη από το γυμναστήριο του Κυνοσάργους, όπου δίδασκε ο Αντισθένης· κατά άλλη από το προσωνύμιο «κύων» του Διογένη, για τη ζωή του χωρίς ντροπή και συμβάσεις.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.