απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 4, Ενότητα 5

Ο άνθρωπος είναι «φύσει πολιτικόν ζώον»

Η πέμπτη ενότητα παρουσιάζει, από τα Πολιτικά, τη διάσημη αριστοτελική θέση για τον άνθρωπο ως πολιτικό ζώο εκ φύσεως: μόνο μέσα στην πόλη ολοκληρώνεται, και όποιος ζει έξω από αυτήν από τη φύση του είναι ή θηρίο ή θεός.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΕΦ. 4, ΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Αριστοτέλης συνεχίζει την ιδέα ότι η πόλη είναι φυσικό δημιούργημα: είναι στη φύση των ανθρώπων να φτιάχνουν πόλεις.
  2. Όποιος ζει έξω από την πόλη από τη φύση του, όχι από τις περιστάσεις, είναι ή φαύλος ή κάτι ανώτερο από άνθρωπο.
  3. Ο Όμηρος αποδοκιμάζει τον άνθρωπο χωρίς συγγενείς, χωρίς νόμους και χωρίς σπίτι (ἀφρήτωρ, ἀθέμιστος, ἀνέστιος).
  4. Η πόλη έχει προτεραιότητα από το άτομο, γιατί έξω από αυτήν ο άνθρωπος δεν εκπληρώνει το έργο του· η αναλογία με το χέρι και το σώμα έχει όμως ένα όριο.
  5. Η ορμή για κοινωνία είναι φυσική, αν και η πόλη είναι και έργο ανθρώπινης τέχνης· όποιος πρώτος οργάνωσε πόλη είναι ευεργέτης.
  6. Ο άνθρωπος με πλήρη ηθική και πολιτική ανάπτυξη είναι το τελειότερο ζώο, αλλά χωρίς νόμους και δικαιοσύνη το χειρότερο.
  7. Ο Τόμας Χομπς διαφωνεί: οι άνθρωποι δεν ζητούν την κοινωνία από τη φύση τους, αλλά για τιμή ή κέρδος.

Πρόσωπα

Αριστοτέλης
ο άνθρωπος, πολιτικό ζώο εκ φύσεως
Όμηρος
αποδοκιμάζει τον άνθρωπο χωρίς σπίτι και νόμους
Τόμας Χομπς
κρίνει τη θεωρία του Αριστοτέλη
Λυκόφρων
σοφιστής: ο νόμος είναι συνθήκη

Όροι

πολιτικόν ζῷον
ον που ολοκληρώνεται μόνο μέσα στην πόλη
φυσική πραγματικότητα
η πόλη γεννιέται από την ανθρώπινη φύση
θηρίο ή θεός
όποιος από τη φύση του ζει εκτός πόλης
αυτάρκης
που δεν χρειάζεται τους άλλους
ἀφρήτωρ, ἀθέμιστος, ἀνέστιος
χωρίς συγγενείς, νόμους και σπίτι
μέρος και όλον
άτομο και πόλη, όπως χέρι και σώμα
έναρθρος λόγος
χάρισμα μόνο του ανθρώπου
άναρθρος λόγος
φωνή για λύπη και ευχαρίστηση, και στα ζώα
δικαιοσύνη
η τάξη της πολιτικής κοινωνίας
πρωτουργός μέγιστων αγαθών
ο πρώτος θεμελιωτής της πόλης
ενέργεια
πραγμάτωση μιας δυνατότητας
εντελέχεια
το ολοκληρωμένο αποτέλεσμα, τελειότητα
φυσικό ή τεχνητό κράτος
η διαφωνία Αριστοτέλη και Χομπς

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι σημαίνει ότι ο άνθρωπος είναι «φύσει πολιτικόν ζῷον»;

Όχι ότι όλοι ασχολούνται ενεργά με την πολιτική, αλλά ότι, λόγω της φύσης του, ο άνθρωπος μόνο μέσα σε μια οργανωμένη πολιτική κοινωνία, την πόλη, μπορεί να ολοκληρωθεί.

Γιατί όποιος ζει έξω από την πόλη είναι «θηρίο ή θεός»;

Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι αυτάρκης μόνος του, όπως ένα χέρι δεν λειτουργεί χωρίς το σώμα. Όποιος δεν χρειάζεται καθόλου την κοινωνία ή είναι κακός και έχει βγάλει τον εαυτό του έξω από αυτήν, ή είναι ανώτερος από άνθρωπος, θεός.

Τι ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τα άλλα ζώα;

Ο έναρθρος λόγος. Και τα ζώα εκφράζουν τη λύπη και την ευχαρίστηση, αλλά μόνο ο άνθρωπος με τον λόγο δηλώνει το συμφέρον και το βλαβερό, το δίκαιο και το άδικο· η κοινή αντίληψη αυτών θεμελιώνει την οικογένεια και την πόλη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.