απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 3, Ενότητα 1

Ο σοφός που δε γνώριζε τίποτα

Η πρώτη ενότητα του κεφαλαίου για τον Σωκράτη παρουσιάζει, μέσα από την Απολογία του Πλάτωνα, τις ηθικές του αντιλήψεις: η φροντίδα για την ψυχή και η αυτογνωσία αξίζουν περισσότερο από χρήματα και τιμές, και ο φιλόσοφος έχει χρέος να ξυπνά την πόλη.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΕΦ. 3, ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στην Απολογία Σωκράτους, ένα από τα πρώτα έργα του, ο Πλάτων αναπλάθει τον λόγο του Σωκράτη στο δικαστήριο της Ηλιαίας το 399 π.Χ.
  2. Ο Σωκράτης λέει ότι αγαπά τους Αθηναίους, αλλά θα υπακούσει στον θεό και δεν θα πάψει να φιλοσοφεί και να τους συμβουλεύει.
  3. Ελέγχει τον Αθηναίο που, ενώ ζει στην πιο φημισμένη πόλη για σοφία και δύναμη, κυνηγά χρήματα και τιμές και αμελεί την ψυχή του.
  4. Η σοφία δηλώνει τη θεωρητική γνώση, η φρόνηση την πρακτική· η ψυχή για τον Σωκράτη είναι η έδρα του νου και της ηθικής πράξης.
  5. Θεωρεί τη δράση του την πιο μεγάλη ωφέλεια για την πόλη και δηλώνει έτσι την ευσέβειά του.
  6. Στον Φαίδρο ο Σωκράτης λέει ότι δεν έχει ακόμη γνωρίσει τον εαυτό του, όπως ζητά το δελφικό γνῶθι σαὐτόν, και γι’ αυτό δεν ασχολείται με τα ξένα πράγματα.
  7. Γνωστές ρήσεις του: «ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα» και «οὐδεὶς ἑκὼν κακός».

Πρόσωπα

Σωκράτης
ο φιλόσοφος που απολογείται στην Ηλιαία
Πλάτων
έγραψε την Απολογία και τον Φαίδρο
Αθηναίοι δικαστές
το λαϊκό δικαστήριο που τον κρίνει
Ζακ-Λουί Νταβίντ
ζωγράφισε τις τελευταίες στιγμές του Σωκράτη
Αλαίν ντε Μποτόν
σύγχρονος φιλόσοφος που σχολιάζει τον πίνακα

Όροι

επιμέλεια της ψυχής
φροντίδα για φρόνηση και αλήθεια
αυτογνωσία
η γνώση του εαυτού μας
γνῶθι σαὐτόν
ρητό του μαντείου των Δελφών
σοφία
η πιο θεωρητική γνώση
φρόνηση
η πιο πρακτική γνώση
δαιμόνιον
η εσωτερική φωνή, η ενόραση του Σωκράτη
δαίμων
ον ανάμεσα σε άνθρωπο και θεό, μοίρα
ψυχή
πνοή, ζωή· για τον Σωκράτη έδρα του νου
αρετή
από αυτήν πηγάζουν τα άλλα αγαθά
αλογόμυγα (οἶστρος)
ο φιλόσοφος που ξυπνά την πόλη
Ηλιαία
το λαϊκό δικαστήριο της Αθήνας
ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα
η σωκρατική παραδοχή της άγνοιας
οὐδεὶς ἑκὼν κακός
κανείς δεν είναι κακός με τη θέλησή του

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ζητά ο Σωκράτης από τους Αθηναίους στην Απολογία;

Να μη φροντίζουν πρώτα για το σώμα, τα χρήματα, τη φήμη και τις τιμές, αλλά για τη φρόνηση, την αλήθεια και το πώς η ψυχή τους θα γίνει όσο το δυνατόν καλύτερη. Κατά τον Σωκράτη, από την αρετή προέρχονται τα χρήματα και τα άλλα αγαθά, όχι το αντίστροφο.

Γιατί ο Σωκράτης δηλώνει ότι θα υπακούσει στον θεό και όχι στους δικαστές;

Γιατί θεωρεί τη φιλοσοφία, την αναζήτηση της γνώσης, αποστολή από τον θεό. Όσο ζει δεν θα σταματήσει να φιλοσοφεί, ακόμη κι αν του το απαγορεύσει η πλειοψηφία· έτσι απαντά και στην κατηγορία για ασέβεια.

Τι σημαίνει η παρομοίωση με την αλογόμυγα;

Ο Σωκράτης λέει ότι ο θεός τον έβαλε στην πόλη σαν αλογόμυγα σε μεγάλο, ευγενικό αλλά νωθρό άλογο: για να ξυπνά, να συμβουλεύει και να ελέγχει τους πολίτες. Δείχνει τον ρόλο του φιλοσόφου και του πνευματικού ανθρώπου στην πόλη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.