απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 3, Ενότητα 2

Η Δικαιοσύνη είναι συνεργασία

Η δεύτερη ενότητα παρουσιάζει, από την Πολιτεία του Πλάτωνα, τη συζήτηση του Σωκράτη με τον σοφιστή Θρασύμαχο: η αδικία σπέρνει μίσος και διχόνοια και φέρνει αδυναμία, ενώ η δικαιοσύνη κάνει δυνατή τη συνεργασία, στην πόλη και μέσα στον άνθρωπο.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΕΦ. 3, ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το απόσπασμα ανήκει στο Α΄ βιβλίο της Πολιτείας, που μοιάζει με τους πρώιμους διαλόγους· η συζήτηση γίνεται στον Πειραιά, στο σπίτι του Κέφαλου.
  2. Ο Θρασύμαχος εξυμνεί την αδικία και λέει ότι είναι πιο δυνατή και αποτελεσματική από τη δικαιοσύνη.
  3. Ο Σωκράτης απαντά ότι, αν η δικαιοσύνη είναι σοφία και αρετή, τότε είναι πιο δυνατή, αφού η αδικία είναι άγνοια.
  4. Κατά τον Σωκράτη κανείς δεν είναι κακός με τη θέλησή του· αδικούμε επειδή αγνοούμε το σωστό, γι’ αυτό η αρετή είναι γνώση.
  5. Μια άδικη πόλη που υποδουλώνει άλλες χρειάζεται κι αυτή κάποια δικαιοσύνη για να πετύχει, γιατί η αδικία φέρνει διχόνοια και καταστρέφει τη συνεργασία.
  6. Το ίδιο ισχύει για δύο ανθρώπους και για την ψυχή του ενός: η δικαιοσύνη είναι και θεμελιώδης αρετή της ψυχής.
  7. Ο Πλάτων μιλά για τέσσερις αρετές: δικαιοσύνη, σοφία, ανδρεία, σωφροσύνη.
  8. Στους Νόμους ο Πλάτων γράφει ότι σώζεται η πόλη όπου οι άρχοντες υπηρετούν τον νόμο, ενώ χάνεται όπου ο νόμος υποτάσσεται στους άρχοντες.

Πρόσωπα

Σωκράτης
ορίζει τη δικαιοσύνη ως συνεργασία
Θρασύμαχος
σοφιστής: δικαιοσύνη το συμφέρον του ισχυρότερου
Κέφαλος
πλούσιος μέτοικος από τις Συρακούσες
Πολέμαρχος
ο γιος του Κέφαλου, συνομιλητής
Πλάτων
Πολιτεία, Κρίτων, Νόμοι
Ευριπίδης
στις Ικέτιδες ο Θησέας κρίνει τη μοναρχία
Μακιαβέλι
ο ηγεμόνας αρκεί να φαίνεται ενάρετος

Όροι

δικαιοσύνη
κατά τον Σωκράτη, συνεργασία και ομόνοια
αδικία
φέρνει μίσος, διχόνοια και αδυναμία
συμφέρον του ισχυρότερου
ο ορισμός της δικαιοσύνης του Θρασύμαχου
σωκρατικό παράδοξο
η αρετή είναι γνώση
οὐδεὶς ἑκὼν ἁμαρτάνει
κανείς δεν σφάλλει εκούσια
τέσσερις πλατωνικές αρετές
δικαιοσύνη, σοφία, ανδρεία, σωφροσύνη
ορισμός
αναζήτηση του «τι ἐστιν», της ουσίας
Πολιτεία
διάλογος σε δέκα βιβλία για τη δικαιοσύνη
Κρίτων
διάλογος όπου μιλούν οι Νόμοι
κυριαρχία των νόμων
οι άρχοντες δούλοι του νόμου
δίκαιο
το ηθικά ορθό, και η απονομή δικαιοσύνης
πολίτης
μέλος της πόλης, αντίθετο του ιδιώτη
νομοθεσία
σύνολο νόμων

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι υποστηρίζει ο Θρασύμαχος για τη δικαιοσύνη;

Ότι δίκαιο είναι ό,τι συμφέρει τον ισχυρότερο: οι ηγέτες φτιάχνουν τους νόμους για το δικό τους όφελος, και όλοι θα αδικούσαν αν μπορούσαν. Γι’ αυτόν πραγματικά ευτυχισμένος είναι ο άδικος.

Πώς αποδεικνύει ο Σωκράτης ότι η αδικία είναι αδυναμία;

Όπου μπαίνει η αδικία, σε πόλη, σε ομάδα, σε δύο ανθρώπους ή μέσα σε έναν άνθρωπο, γεννά μίσος και διχόνοια και τους κάνει ανίκανους να πράξουν κάτι από κοινού. Η δικαιοσύνη αντίθετα φέρνει ομόνοια και συνεργασία, άρα είναι πιο δυνατή.

Γιατί ο Σωκράτης δεν δραπέτευσε από τη φυλακή, κατά τον Κρίτωνα;

Γιατί οι νόμοι της πόλης τον γέννησαν, τον ανέθρεψαν και τον μόρφωσαν· όποιος μένει στην πόλη έχει συμφωνήσει έμπρακτα να τους υπακούει. Αν τους παραβεί, αδικεί τρεις φορές.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.