Η πρώτη ενότητα του κεφαλαίου εξηγεί τι σήμαινε «σοφιστική τέχνη» και «σοφιστής» μέσα από τα λόγια του Πρωταγόρα στον ομώνυμο διάλογο του Πλάτωνα, και εξετάζει γιατί οι Σοφιστές επαινέθηκαν ή κατακρίθηκαν.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το κείμενο προέρχεται από τον Πρωταγόρα, νεανικό διάλογο του Πλάτωνα, όπου συζητείται αν διδάσκεται η αρετή.
Ο Πρωταγόρας ήταν ο πρώτος που πήρε το όνομα σοφιστής και ζήτησε αμοιβή· το 443 π.Χ. ο Περικλής του ανέθεσε το σύνταγμα της αποικίας των Θουρίων.
Συνδέει την τέχνη του με την παράδοση των ποιητών, μουσικών, μαντών και των επτά σοφών.
Η λέξη σοφιστής βγαίνει από το «σοφίζομαι» (επινοώ) και σήμαινε αρχικά τον έμπειρο και επιδέξιο σε μια τέχνη· από τον 5ο αι. π.Χ. δηλώνει τους δασκάλους της ευγλωττίας.
Η διδασκαλία του αφορά και την ιδιωτική ζωή (το σπίτι) και τη δημόσια (τα κοινά, την πολιτική σταδιοδρομία).
Ο Αίλιος Αριστείδης θυμίζει ότι «σοφιστές» είχαν ονομαστεί και ο Σόλων, ο Πυθαγόρας, οι Επτά Σοφοί και ο Σωκράτης, και ρίχνει την ευθύνη για την κακή φήμη του όρου στον Πλάτωνα.
Ο Πλούταρχος περιγράφει την παλιά «σοφία» ως πολιτική ικανότητα, που αργότερα, αναμεμειγμένη με τη δικανική τέχνη, ονομάστηκε σοφιστική.
Πρόσωπα
Πρωταγόρας
ο πρώτος που ονομάστηκε σοφιστής
Πλάτων
στον διάλογο Πρωταγόρας και στον Σοφιστή
Περικλής
φίλος του Πρωταγόρα
Αριστοτέλης
η σοφιστική είναι φαινομενική σοφία
Αίλιος Αριστείδης
ρήτορας του 2ου αι. μ.Χ. που υπερασπίζεται τον όρο
Ως τέχνη παλιά: ποιητές όπως ο Όμηρος και ο Ησίοδος, μάντεις και οπαδοί του Ορφέα, ακόμη και γυμναστές και μουσικοί την ασκούσαν, αλλά την έκρυβαν από φόβο για τον φθόνο. Ο ίδιος ομολογεί ανοιχτά ότι είναι σοφιστής και ότι μορφώνει ανθρώπους.
Τι υπόσχεται να διδάξει ο Πρωταγόρας;
Να κάνει τον μαθητή ικανό στις υποθέσεις του σπιτιού του, να διοικεί σωστά το νοικοκυριό του, και στα κοινά, να είναι ο καλύτερος στον χειρισμό και στον λόγο για τις υποθέσεις της πόλης. Δηλαδή πολιτική εκπαίδευση με όπλο τη ρητορική.
Ποια κριτική άσκησαν ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης στους Σοφιστές;
Ο Πλάτων τον παρουσιάζει ως αμειβόμενο κυνηγό πλούσιων νέων και έμπορο μαθημάτων, αν και δέχεται ότι καθαρίζει την ψυχή από εμπόδια στη μάθηση. Ο Αριστοτέλης λέει ότι η σοφιστική είναι φαινομενική, όχι πραγματική σοφία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.