Η εισαγωγή του δεύτερου κεφαλαίου παρουσιάζει τη σοφιστική κίνηση της Αθήνας του 5ου αι. π.Χ.: ποιοι ήταν οι Σοφιστές, τι δίδασκαν, ποια προβλήματα έθεσαν, από πού τους γνωρίζουμε και πώς κρίθηκαν.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η σοφιστική συνεχίζει τους Προσωκρατικούς και κλείνει όταν ο Σωκράτης και ο Πλάτων τη διαδέχονται και την επικρίνουν.
Οι Σοφιστές ήταν περιπλανώμενοι δάσκαλοι με εγκυκλοπαιδική μόρφωση· δίδασκαν με αμοιβή τη ρητορική, την τέχνη της πειθούς, και τη γνώση των πολιτικών πραγμάτων.
Σημαντικότεροι: ο Πρωταγόρας από τα Άβδηρα, ο Πρόδικος από την Κέα, ο Ιππίας από την Ήλιδα, ο Αντιφών και ο Κριτίας από την Αθήνα, ο Θρασύμαχος από τη Χαλκηδόνα, ο Γοργίας από τους Λεοντίνους, ο Αλκιδάμας από την Ελαία.
Κύρια θέματά τους: η μόρφωση των νέων, η διδασκαλία της αρετής, η αντίθεση φύσης και νόμου, ο σχετικισμός της γνώσης, η κοινωνική εξήγηση της θρησκείας.
Τα έργα τους σώζονται σε λίγα αποσπάσματα· τα γνωρίζουμε κυρίως από τους διαλόγους του Πλάτωνα, από τον Αριστοτέλη, τους ρήτορες, τις τραγωδίες, τον Αριστοφάνη και τους Βίους Σοφιστών του Φιλόστρατου.
Θεωρούνται οι πιο ρηξικέλευθοι στοχαστές της αρχαίας Ελλάδας: στηρίχτηκαν στην εμπειρία και στον λόγο, επέκριναν τη μυθική σκέψη και υποστήριξαν την κοινωνική ισότητα.
Πρόσωπα
Πρωταγόρας
ο πρώτος και σπουδαιότερος σοφιστής, από τα Άβδηρα
Ένα πνευματικό και κοινωνικό κίνημα των μέσων του 5ου αι. π.Χ., κυρίως στην Αθήνα του Περικλή, καρπός της οικονομικής, πολιτικής και πνευματικής άνθησης της πόλης. Αμφισβητούσε τις καθιερωμένες ιδέες και ασκούσε τους μαθητές στη ρητορική και στη διαλεκτική.
Γιατί οι Σοφιστές λέγονται οι πρώτοι ανθρωπολόγοι και κοινωνιολόγοι;
Γιατί έστρεψαν το ενδιαφέρον από τον κόσμο στον άνθρωπο, στην κοινωνία και στον πολιτισμό. Ασχολήθηκαν με την παιδεία των νέων, τη διδασκαλία της αρετής, την αντίθεση φύσης και νόμου, τη σχετικότητα της γνώσης και την προέλευση της θρησκείας.
Γιατί η λέξη «σοφιστής» πήρε αρνητική σημασία;
Γιατί ο Σωκράτης και ο Πλάτων τούς επέκριναν: για αγνωστικισμό στη θρησκεία, επειδή αμφισβητούσαν τις παλιές αξίες και επειδή δίδασκαν ως επάγγελμα, αφού πληρώνονταν. Θεωρήθηκαν δάσκαλοι που μάθαιναν στους νέους να κάνουν το ψέμα να φαίνεται αλήθεια. Τον 19ο αι. όμως ονομάστηκαν «Διαφωτιστές» της αρχαιότητας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.