απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1Β

Το Υποκείμενο

Το μάθημα δείχνει ποιες μορφές μπορεί να έχει το υποκείμενο, πότε παραλείπεται και πώς το ρήμα συμφωνεί μαζί του σε πρόσωπο και αριθμό.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1Β15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Σε κείμενα για ταξίδια οι μαθητές βρίσκουν τα υποκείμενα, την πτώση και τη μορφή τους.
  2. Το υποκείμενο μπορεί να είναι ουσιαστικό, αντωνυμία, άλλη λέξη ή ολόκληρη πρόταση.
  3. Παραλείπεται όταν είναι α΄ ή β΄ πρόσωπο χωρίς έμφαση, και στο γ΄ πρόσωπο όταν εννοείται εύκολα, όταν είναι γενική έννοια ή όταν το ρήμα δείχνει φυσικό φαινόμενο.
  4. Τα απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις έχουν υποκείμενο μια ολόκληρη πρόταση με «ότι» ή «να».
  5. Το ρήμα συμφωνεί με το υποκείμενο σε πρόσωπο και αριθμό· οι μαθητές ξαναγράφουν μια συνταγή για τοματοκεφτέδες με διαφορετικό υποκείμενο.
  6. Με περισσότερα υποκείμενα το ρήμα μπαίνει στον πληθυντικό και στο επικρατέστερο πρόσωπο.

Όροι

υποκείμενο
ο όρος της πρότασης με τον οποίο συμφωνεί το ρήμα σε πρόσωπο και αριθμό
υποκείμενο-πρόταση
ολόκληρη πρόταση που είναι υποκείμενο, π.χ. «Απαγορεύεται να έχετε ανοιχτά τα κινητά»
απρόσωπο ρήμα
ρήμα που έχει υποκείμενο μια ολόκληρη πρόταση με «ότι» ή «να», π.χ. «απαγορεύεται»
εννοούμενο υποκείμενο
υποκείμενο που παραλείπεται γιατί εννοείται, π.χ. «εφηύραν το τηλέφωνο» (οι εφευρέτες)
συμφωνία υποκειμένου και ρήματος
το ρήμα παίρνει το ίδιο πρόσωπο και τον ίδιο αριθμό με το υποκείμενο
επικρατέστερο πρόσωπο
με πολλά υποκείμενα το α΄ πρόσωπο επικρατεί του β΄ και το β΄ του γ΄

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι μορφή μπορεί να έχει το υποκείμενο;

Μπορεί να είναι ουσιαστικό, αντωνυμία ή οποιαδήποτε άλλη λέξη (επίθετο, μετοχή, άκλιτη λέξη) ή και ολόκληρη πρόταση, με άρθρο ή χωρίς. Στο «Θα σας οδηγήσω εγώ» υποκείμενο είναι η αντωνυμία «εγώ».

Πότε παραλείπεται το υποκείμενο;

Συχνά όταν είναι α΄ ή β΄ πρόσωπο χωρίς έμφαση. Στο γ΄ πρόσωπο όταν εννοείται από τα συμφραζόμενα, όταν είναι γενική έννοια, όταν μόνο ένα υποκείμενο ταιριάζει ή όταν το ρήμα δείχνει φυσικό φαινόμενο.

Πώς συμφωνεί το ρήμα όταν έχει πολλά υποκείμενα;

Μπαίνει στον πληθυντικό και στο επικρατέστερο πρόσωπο: το α΄ επικρατεί του β΄ και το β΄ του γ΄. Έτσι «εσύ κι εγώ» παίρνουν ρήμα σε α΄ πληθυντικό.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.