απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3

Κατά ιχθυοπωλών

Κείμενο 3, δύο αποσπάσματα από κωμωδίες του 4ου αι. π.Χ., του Άμφη και του Άλεξη: οι ψαράδες της αθηναϊκής αγοράς φέρονται πιο αλαζονικά κι από τους στρατηγούς, μιλούν μισόλογα και ζητούν ακριβές τιμές.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Τα ψάρια, φρέσκα και παστά, ήταν βασική τροφή των Αθηναίων· τα φρέσκα έρχονταν από τις γύρω θάλασσες, τα παστά κυρίως από τον Πόντο.
  2. Ο Άμφης έγραφε κωμωδίες στα μέσα του 4ου αι. π.Χ.· από τον «Πλάνο» (ο απατεώνας) σώζονται λίγοι στίχοι.
  3. Στο πρώτο απόσπασμα ο ψαράς δεν απαντά, κοιτάζει κάτω σαν τον σιωπηλό Τήλεφο και ύστερα λέει την τιμή τρώγοντας συλλαβές.
  4. Το αστείο με τους «ανθρωποκτόνους» στηρίζεται στη συνήθεια να μη μιλούν όσοι είχαν σκοτώσει, για να μη μεταδώσουν το μίασμα.
  5. Στο δεύτερο απόσπασμα, από τον «Απεγλαυκωμένο» του Άλεξη, κάποιος θυμώνει γιατί ο ψαράς έχει τα φρύδια πιο σηκωμένα κι από στρατηγό.
  6. Το παζάρι για τις δύο σφυρίδες δείχνει ότι οι καθημερινές αγορές γίνονταν σε οβολούς.
  7. Και στα δύο κείμενα η υψηλή θέση των στρατηγών αντιπαρατίθεται στην ταπεινή θέση των ψαράδων, για να φανεί το αστείο.

Πρόσωπα

Άμφης
κωμικός του 4ου αι., έγραψε τον «Πλάνο»
Άλεξης
κωμικός, έγραψε τον «Απεγλαυκωμένο»
Τήλεφος
γιος του Ηρακλή, παροιμιώδης για τη σιωπή του
Αισχύλος
στους «Μυσούς» του ο Τήλεφος σωπαίνει

Όροι

ιχθυοπώλης
ψαράς που πουλά στην αγορά
ὄψον
προσφάι, στην Αθήνα κυρίως ψάρι
ὀψάριον
υποκοριστικό, από εκεί το «ψάρι»
Μέση Κωμωδία
η κωμωδία περίπου 400-325 π.Χ.
Πλάνος
ο απατεώνας, τίτλος έργου του Άμφη
απεγλαυκωμένος
αυτός που έπαθε γλαύκωμα
στρατηγοί
δέκα άρχοντες, εκλέγονταν για έναν χρόνο
σηκωμένο φρύδι
σημάδι έπαρσης
μίασμα
η μόλυνση που έφερνε ο φόνος
οβολός
το 1/6 της δραχμής
σφυρίδα
είδος ψαριού
χολή
το πιο πικρό, σαν το δικό μας φαρμάκι
δείπνο από συμβολών
φαγητό με ρεφενέ
Πόντος
από εκεί έρχονταν τα παστά ψάρια

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί οι κωμικοί ποιητές κοροϊδεύουν τους ιχθυοπώλες;

Γιατί στην αγορά οι ψαράδες φέρονταν αλαζονικά, δεν απαντούσαν στους πελάτες, ζητούσαν υψηλές τιμές και πουλούσαν συχνά κακής ποιότητας ψάρια. Όλες οι αναφορές της κωμωδίας σε αυτούς είναι επικριτικές.

Με ποιους συγκρίνονται οι ψαράδες στα δύο αποσπάσματα;

Με τους στρατηγούς, τους πιο τιμημένους άρχοντες της Αθήνας. Ο Άμφης λέει ότι είναι πιο εύκολο να μιλήσεις με στρατηγό παρά με ψαρά. Ο Άλεξης λέει ότι η έπαρση του στρατηγού δικαιολογείται, του ψαρά όμως όχι.

Από πού βγαίνει η λέξη «ψάρι»;

Από το αρχαίο ὄψον, που σήμαινε αρχικά το προσφάι του ψωμιού και στην Αθήνα κατέληξε να σημαίνει ψάρι. Από το υποκοριστικό ὀψάριον βγήκε το νέο «ψάρι».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.