απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4

Ένα αντρόγυνο στην κλασική Αθήνα

Κείμενο 4, από τον «Οικονομικό» του Ξενοφώντα: ο Ισχόμαχος διηγείται στον Σωκράτη πώς έμαθε στη δεκατετράχρονη γυναίκα του τα καθήκοντά της στο σπίτι, και από τη συζήτησή τους φαίνεται πώς έβλεπαν οι Αθηναίοι τον γάμο, το σπίτι και τους ρόλους των δύο φύλων.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο «Οικονομικός» γράφτηκε τον 4ο αι. π.Χ. αλλά οι συζητήσεις τοποθετούνται στην εποχή του Σωκράτη· το δεύτερο μέρος είναι η κουβέντα του Σωκράτη με τον εύπορο Ισχόμαχο.
  2. Η γυναίκα του Ισχόμαχου ήταν κάτω από 15 χρονών όταν παντρεύτηκε και είχε μεγαλώσει με αυστηρή επιτήρηση· ήξερε μόνο να δουλεύει το μαλλί και να κρατά μέτρο στο φαγητό.
  3. Πριν αρχίσει να τη διδάσκει, ο Ισχόμαχος κάνει θυσία μαζί της και προσεύχονται και οι δύο για επιτυχία.
  4. Της εξηγεί ότι ο γάμος έγινε για το σπίτι και τα παιδιά, που θα τους γηροκομήσουν, και ότι όσα έφερε ο καθένας είναι κοινά.
  5. Η γυναίκα λέει ότι η μητέρα της τής είπε να είναι σώφρων· ο Ισχόμαχος απαντά ότι σωφροσύνη για άντρα και γυναίκα είναι να διατηρούν και να αυξάνουν τίμια την περιουσία.
  6. Κατά τον Ισχόμαχο οι θεοί έφτιαξαν τη γυναίκα για τις δουλειές μέσα στο σπίτι και τον άντρα για τις δουλειές έξω, όπως το όργωμα και η βοσκή.
  7. Η γυναίκα, σαν βασίλισσα των μελισσών, διευθύνει τους δούλους και φυλάει τα αγαθά, για να μη γίνει το σπίτι «τρύπιο πιθάρι».
  8. Αν αποδειχθεί καλύτερη από εκείνον, θα την τιμούν όλο και περισσότερο με τα χρόνια, γιατί μετρούν οι αρετές και όχι η ομορφιά της νιότης.

Πρόσωπα

Ξενοφών
ο συγγραφέας του «Οικονομικού»
Σωκράτης
συζητά με τον Ισχόμαχο
Ισχόμαχος
εύπορος Αθηναίος που διδάσκει τη γυναίκα του
γυναίκα του Ισχόμαχου
νεαρή σύζυγος, το όνομά της δεν λέγεται
Κριτόβουλος
νεαρός αριστοκράτης του πρώτου μέρους
Δαναΐδες
γέμιζαν για τιμωρία τρύπιο πιθάρι

Όροι

οικονομία
η διαχείριση του οίκου
οίκος
σπίτι, οικογένεια, δούλοι και περιουσία
κύριος
ο άντρας επικεφαλής του οίκου
επίτροπος
δούλος επόπτης της δουλειάς
ηλικία γάμου
γυναίκες γύρω στα 14, άντρες γύρω στα 30
προίκα
της γυναίκας, τη διαχειρίζεται ο σύζυγος
γηροκομία
νομική υποχρέωση των παιδιών στην Αθήνα
σωφροσύνη
η κατεξοχήν γυναικεία αρετή
ἐριουργεῖν
η επεξεργασία του μαλλιού
φύση και νόμος
εδώ λειτουργούν συμπληρωματικά
βασίλισσα των μελισσών
εικόνα για τη νοικοκυρά
τρύπιο πιθάρι
η μάταιη προσπάθεια
εύνοια
η αφοσίωση των δούλων
μέσα και έξω εργασίες
ο καταμερισμός ανάμεσα στα φύλα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι σήμαινε «οικονομία» για τον Ξενοφώντα;

Τη διαχείριση του οίκου. Ο οίκος περιλάμβανε το σπίτι, τα μέλη της οικογένειας, τους δούλους και την περιουσία· ήταν η βασική μονάδα της αρχαίας κοινωνίας, και ο κύριος του οίκου φρόντιζε να τον διατηρεί.

Ποια καθήκοντα αναθέτει ο Ισχόμαχος στη γυναίκα του;

Να μένει στο σπίτι, να στέλνει έξω τους δούλους που δουλεύουν έξω και να επιβλέπει όσους δουλεύουν μέσα, να παραλαμβάνει και να μοιράζει τα αγαθά, να κρατά προμήθειες για όλο τον χρόνο, να φροντίζει να γίνονται ρούχα από το μαλλί και να περιποιείται τους άρρωστους δούλους.

Με τι συγκρίνει ο Ισχόμαχος τη γυναίκα του;

Με τη βασίλισσα των μελισσών, που μένει στην κυψέλη και οργανώνει τη δουλειά, ενώ οι άλλες μέλισσες την ακολουθούν γιατί νοιάζεται γι' αυτές. Η γυναίκα απαντά ότι ο ρόλος της θα ήταν μάταιος αν ο άντρας δεν έφερνε αγαθά από έξω.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.