απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2

Τὰ ἐξ ἑκάστης πόλεως ἰδιώματα

Κείμενο 2, απόσπασμα από τους «Φορμοφόρους» του κωμικού Έρμιππου: ένας κωμικός κατάλογος με τα προϊόντα που φτάνουν με τα πλοία στην Αθήνα από κάθε γωνιά του κόσμου, με πειράγματα για τους εχθρούς της πόλης.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Έρμιππος έγραφε κωμωδίες περίπου από το 440 ως το 410 π.Χ., με πολιτική σάτιρα και επιθέσεις κατά του Περικλή· σώζονται 94 αποσπάσματα.
  2. Οι «Φορμοφόροι» παίχτηκαν μάλλον το 425 π.Χ.· ο τίτλος σημαίνει αυτούς που κουβαλούν καλάθια, κάτι σαν αχθοφόροι.
  3. Ο Ψευδο-Ξενοφών και ο Επιτάφιος του Περικλή στον Θουκυδίδη επιβεβαιώνουν ότι χάρη στη θάλασσα έφταναν στην Αθήνα αγαθά απ' όλο τον κόσμο.
  4. Ο ποιητής καλεί τις Μούσες και παρουσιάζει τον Διόνυσο ως έμπορο που φέρνει αγαθά με το καράβι του.
  5. Απαριθμεί τρόφιμα, πρώτες ύλες και είδη πολυτελείας από την Αφρική, την Ανατολή, τη Σικελία, την Κρήτη, τη Ρόδο και την Εύβοια.
  6. Αναφέρει και ανθρώπους ως «εμπόρευμα»: δούλους από τη Φρυγία και τις Παγασές και μισθοφόρους από την Αρκαδία.
  7. Οι αιχμές για τον Σιτάλκη, τον Περδίκκα και την Κέρκυρα σχολιάζουν τις συμμαχίες και τις συγκρούσεις της Αθήνας στον Πελοποννησιακό Πόλεμο.

Πρόσωπα

Έρμιππος
κωμικός ποιητής, έγραψε τους «Φορμοφόρους»
Διόνυσος
παρουσιάζεται ως έμπορος με καράβι
Σιτάλκης
βασιλιάς των Οδρυσσών Θρακών, σύμμαχος
Περδίκκας Β΄
βασιλιάς της Μακεδονίας, αναξιόπιστος
Περικλής
ο πολιτικός που πολεμούσε ο Έρμιππος
Ψευδο-Ξενοφών
συγγραφέας της «Αθηναίων πολιτείας»
Θουκυδίδης
ιστορικός, γράφει τον Επιτάφιο του Περικλή
Όμηρος
το πρότυπο του καταλόγου

Όροι

Αρχαία Κωμωδία
η κωμωδία του 5ου αι. με πολιτική σάτιρα
φορμοφόροι
αυτοί που κουβαλούν καλάθια
σίλφιο
φυτό της Κυρήνης, τροφή και γιατρικό
Κυρήνη
αποικία των Θηραίων στη βόρεια Αφρική
πλιγούρι
χοντροαλεσμένο σιτάρι (το θεσσαλικό)
πάπυρος
γραφική ύλη από την Αίγυπτο
κυπαρίσσι
ανθεκτικό ξύλο από την Κρήτη για ξόανα
ελεφαντόδοντο
ακριβό υλικό από την Αφρική
Αρκάδες
οι μισθοφόροι της αρχαιότητας
Φρύγας
κατέληξε να σημαίνει δούλος
στιγματίας
δούλος με σημάδι στο μέτωπο
Παγασές
λιμάνι, σταθμός του δουλεμπορίου
κατάλογος
απαρίθμηση κατά το ομηρικό πρότυπο
παρωδία
αστεία μίμηση σοβαρού ύφους

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια προϊόντα έφταναν στην Αθήνα κατά τον Έρμιππο;

Σίλφιο και δέρματα από την Κυρήνη, παστά ψάρια από τον Ελλήσποντο, πλιγούρι από τη Θεσσαλία, χοιρινά και τυρί από τις Συρακούσες, πάπυρος από την Αίγυπτο, λιβάνι από τη Συρία, κυπαρίσσι από την Κρήτη, ελεφαντόδοντο από τη Λιβύη, σύκα από τη Ρόδο, χουρμάδες από τη Φοινίκη, τάπητες από την Καρχηδόνα, αλλά και δούλοι και μισθοφόροι.

Ποια είναι τα αστεία του καταλόγου;

Ανάμεσα στα πραγματικά προϊόντα ο ποιητής βάζει πειράγματα: από τον Θράκα βασιλιά Σιτάλκη έρχεται «ψώρα» για τους Σπαρτιάτες, από τον Περδίκκα της Μακεδονίας έρχονται «ψέματα» αντί για ξύλα, και εύχεται να χαθούν οι Κερκυραίοι για τη διπρόσωπη στάση τους.

Γιατί ο Έρμιππος καλεί τις Μούσες στην αρχή;

Παρωδεί τον Όμηρο, που καλεί τις Μούσες πριν από τον δύσκολο κατάλογο των πλοίων στη ραψωδία Β της Ιλιάδας. Χρησιμοποιεί επίσης ομηρικές εκφράσεις με αστεία σημασία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.