Πίνακας Α. Το υποκείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Το υποκείμενο προσωπικού ρήματος είναι πάντα σε ονομαστική και μπορεί να είναι κάθε μέρος του λόγου σε θέση ουσιαστικού, ακόμη και ονοματική πρόταση.
2. Όταν το ρήμα είναι απρόσωπο ή έχουμε απρόσωπη έκφραση, υποκείμενο γίνεται ένα άναρθρο απαρέμφατο ή μια δευτερεύουσα πρόταση.
3. Το υποκείμενο του απαρεμφάτου μπαίνει σε ονομαστική στην ταυτοπροσωπία και σε αιτιατική στην ετεροπροσωπία.
4. Το υποκείμενο μιας μετοχής προσωπικού ρήματος μπαίνει στην ίδια πτώση με τη μετοχή.
5. Η επιρρηματική μετοχή είναι συνημμένη, αν το υποκείμενό της έχει κι άλλη συντακτική θέση, και απόλυτη, αν δεν έχει.
6. Η μετοχή απρόσωπου ρήματος έχει υποκείμενο άναρθρο απαρέμφατο και είναι πάντα απόλυτη.
7. Κάθε περίπτωση έχει αρχαίο παράδειγμα και παραπομπή στην αντίστοιχη παράγραφο του βιβλίου (§ 10, 85, 112, 136).

Όροι

υποκείμενο

ο όρος για τον οποίο λέγεται κάτι

υποκείμενο προσωπικού ρήματος

μπαίνει πάντα σε ονομαστική

απρόσωπο ρήμα

έχει υποκείμενο απαρέμφατο ή πρόταση

ταυτοπροσωπία

ίδιο υποκείμενο ρήματος και απαρεμφάτου

ετεροπροσωπία

άλλο υποκείμενο ρήματος και απαρεμφάτου

υποκείμενο σε ονομαστική

απαρέμφατο σε ταυτοπροσωπία

υποκείμενο σε αιτιατική

απαρέμφατο σε ετεροπροσωπία

υποκείμενο μετοχής

στην ίδια πτώση με τη μετοχή

συνημμένη μετοχή

το υποκείμενό της έχει κι άλλη θέση

απόλυτη μετοχή

το υποκείμενό της δεν έχει άλλη θέση

μετοχή απρόσωπου ρήματος

απόλυτη, με υποκείμενο απαρέμφατο

ονοματική πρόταση ως υποκείμενο

πρόταση σε θέση ουσιαστικού