Οι ενδοιαστικές προτάσεις εκφράζουν φόβο ή ανησυχία. Το μάθημα δείχνει πώς εισάγονται (μή, μὴ οὐ), πώς εκφέρονται, τι ρόλο έχουν και πώς ξεχωρίζουμε το ενδοιαστικό μή από το αρνητικό.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ενδοιαστικές είναι οι ονοματικές δευτερεύουσες που εκφράζουν φόβο, δισταγμό ή ανησυχία μήπως γίνει κάτι κακό ή μήπως δε γίνει κάτι καλό· η άρνησή τους είναι οὐ.
Εισάγονται με μή ή ὅπως μή (φόβος για κάτι ανεπιθύμητο) και με μὴ οὐ (φόβος μήπως δε γίνει κάτι επιθυμητό).
Εκφέρονται με υποτακτική μετά από αρκτικό χρόνο και με ευκτική του πλάγιου λόγου μετά από ιστορικό χρόνο.
Είναι αντικείμενα σε ρήματα φόβου, δισταγμού, ανησυχίας (φοβοῦμαι, δέδοικα, ὀκνῶ, ὑποπτεύω), υποκείμενα σε απρόσωπες εκφράσεις όπως κίνδυνός ἐστι, φόβος ἐστί, και επεξηγήσεις σε δεικτική αντωνυμία.
Τα ρήματα φόβου συντάσσονται και με πλάγια ερωτηματική, αιτιολογική, αναφορική πρόταση, με τελικό ή έναρθρο απαρέμφατο ή με ουσιαστικό.
Σπάνια εκφέρονται με απλή οριστική (πραγματικός φόβος) ή δυνητική ευκτική (πιθανός φόβος).
Μπορούν να εμφανιστούν και σαν ανεξάρτητες· τότε εννοείται ρήμα όπως ὅρα ή σκόπει.
Ποια διαφορά έχει το μή από το μὴ οὐ στις ενδοιαστικές;
Το μή (ή ὅπως μή) δείχνει φόβο μήπως γίνει κάτι ανεπιθύμητο. Το μὴ οὐ δείχνει φόβο μήπως δεν γίνει κάτι που θέλουμε.
Σε ποια έγκλιση εκφέρονται οι ενδοιαστικές προτάσεις;
Με υποτακτική όταν το ρήμα εξάρτησης είναι αρκτικού χρόνου (φόβος για κάτι που περιμένουμε). Με ευκτική του πλάγιου λόγου μετά από ιστορικό χρόνο (υποκειμενικός, αβέβαιος φόβος στο παρελθόν). Σπάνια και με οριστική ή δυνητική ευκτική.
Πώς ξεχωρίζω το ενδοιαστικό μή από το αρνητικό μόριο μή;
Το ενδοιαστικό μή εισάγει πρόταση μετά από ρήμα ή έκφραση φόβου και σημαίνει «μήπως». Το αρνητικό μόριο απλώς αρνείται, για παράδειγμα σε απαρέμφατο μετά από ρήμα που σημαίνει «συμβουλεύω».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.