Οι πλάγιες ερωτήσεις: πώς διαφέρουν από τις ευθείες, ολικής και μερικής άγνοιας, οι λέξεις που τις εισάγουν (Πίνακας 12), η εκφορά και ο συντακτικός τους ρόλος.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι πλάγιες ερωτήσεις είναι ονοματικές δευτερεύουσες που εκφράζουν ερώτηση μέσα από ένα ρήμα εξάρτησης, χωρίς ερωτηματικό στο τέλος.
Ολικής άγνοιας: η ερώτηση αφορά το ρήμα και απαντιέται με ναι ή όχι. Μονομελείς με εἰ (σπανιότερα ἐάν, ἄν, ἤν), διμελείς με εἰ ... ἤ, πότερον ... ἤ, εἴτε ... εἴτε.
Μερικής άγνοιας: η ερώτηση αφορά έναν όρο και εισάγεται με ερωτηματικές ή αναφορικές αντωνυμίες και επιρρήματα.
Ο Πίνακας 12 αντιστοιχίζει ερωτηματικές και αναφορικές λέξεις (π.χ. τίς και ὅστις, ποῦ και ὅπου, πότε και ὁπότε) με τη μετάφρασή τους.
Εκφορά: οριστική, δυνητική οριστική, δυνητική ευκτική, απορηματική υποτακτική, ευκτική του πλάγιου λόγου μετά από ιστορικό.
Ρόλος: αντικείμενα σε ρήματα ερώτησης, γνώσης, άγνοιας, φροντίδας, σκέψης, δείξης· υποκείμενα σε απρόσωπα όπως ἄδηλόν ἐστι· επεξηγήσεις σε δεικτική αντωνυμία.
Το ὅπως (μή) με οριστική μέλλοντα τονίζει τον τρόπο («πώς θα») μετά από ρήματα φροντίδας, ή χωρίς ρήμα εξάρτησης δηλώνει έντονη προτροπή.
Η πλάγια ερώτηση δεν τίθεται απευθείας από αυτόν που ρωτά, αλλά εξαρτάται από ένα ρήμα (π.χ. ἐρωτῶ, οἶδα)· γι' αυτό δεν έχει ερωτηματικό στο τέλος. Παίρνει άρνηση οὐ ή μή.
Ποια διαφορά έχει η πλάγια ερώτηση ολικής από εκείνη μερικής άγνοιας;
Η ολικής άγνοιας ρωτά για το ρήμα και απαντιέται με ναι ή όχι· εισάγεται με εἰ (μονομελής) ή με ζεύγη όπως πότερον ... ἤ (διμελής). Η μερικής άγνοιας ρωτά για έναν όρο και εισάγεται με ερωτηματική ή αναφορική αντωνυμία ή επίρρημα.
Πότε η πλάγια ερώτηση εκφέρεται με υποτακτική;
Όταν εκφράζει απορία για το τι πρέπει να γίνει. Λέγεται τότε απορηματική υποτακτική και μερικές φορές συνοδεύεται από αοριστολογικό ἄν.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.