Ενεργητικά λέγονται τα ρήματα που δείχνουν ότι το υποκείμενο ενεργεί. Η ενότητα τα χωρίζει σε μεταβατικά και αμετάβατα και δείχνει ότι πολλά ρήματα περνούν από τη μία ομάδα στην άλλη, ανάλογα με τη σημασία ή όταν συντίθενται με πρόθεση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ενεργητικά ρήματα είναι όσα δείχνουν ότι το υποκείμενο ενεργεί.
Μεταβατικά είναι όσα η ενέργειά τους περνά σε άλλο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα, το αντικείμενο.
Αμετάβατα είναι όσα η ενέργειά τους δεν περνά σε άλλον· δεν έχουν αντικείμενο.
Πολλά αρχικά μεταβατικά ρήματα χρησιμοποιούνται και ως αμετάβατα με άλλη σημασία, π.χ. ἄγω, ἔχω, πράττω, τελευτῶ.
Πολλά αρχικά αμετάβατα παίρνουν και αντικείμενο, π.χ. γελῶ, μένω, πλέω, χωρῶ.
Η σύνθεση με πρόθεση μπορεί να κάνει ένα ρήμα από μεταβατικό αμετάβατο και αντίστροφα (βάλλω, βαίνω, ἵσταμαι).
Ποια η διαφορά μεταβατικού και αμετάβατου ρήματος;
Στο μεταβατικό η ενέργεια περνά σε άλλο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα, που είναι το αντικείμενο. Στο αμετάβατο η ενέργεια δεν περνά πουθενά και το ρήμα δεν έχει αντικείμενο.
Μπορεί το ίδιο ρήμα να είναι και μεταβατικό και αμετάβατο;
Ναι, ανάλογα με τη σημασία που έχει κάθε φορά, όπως και στα νέα ελληνικά. Για παράδειγμα το εὖ ἔχω σημαίνει «είμαι καλά» και το εὖ πράττω «ευτυχώ», χωρίς αντικείμενο.
Τι αλλάζει όταν ένα ρήμα συντεθεί με πρόθεση;
Μερικά ρήματα αλλάζουν τότε από μεταβατικά σε αμετάβατα ή αντίστροφα, όπως το βαίνω, που με την πρόθεση διά παίρνει αντικείμενο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.